ÝÞYERÝ AÇMA PROSEDÜRÜ
I. SIHHÝ MÜESSESE NEDÝR?
Bakkal, þarküteri, süper market, kuruyemiþçi, kurukahveci, ekmek bayii, manav, lokanta, pizzacý, yemek satýþ yerleri, pastaneler, çay bahçeleri, taksi yazýhaneleri gibi çok çeþitli adlar altýnda faaliyet gösteren sýhhi iþyerlerinin de uygulamada bulunduklarý fiziki mekan itibariyle sýnýf ve özelliklerine göre bazý niteliklere sahip olmasý gerekmektedir.
Sýhhi müesseselerin sýnýf ve özelliklerine göre aranacak nitelikler, 09.3.1989 tarihli ve 20103 sayýlý Resmi Gazetede yayýmlanan "Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Yönetmelik"te açýklanmýþtýr.
Sýhhi nitelikte iþyerlerinden birisini açmak isteyenler; yapacaðý iþin niteliðine göre Yönetmelikte belirtilen ölçütlere uygun olarak iþyerini veya iþletmesini düzenledikten sonra, sýhhi müesseseler için Yönetmelikte gösterilen formu doldurarak yetkili mercie verilecektir.
SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK YETKÝLÝ MERCÝLER KÝMLERDÝR?
3572 sayýlý Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Kanun ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliðine göre; bu Kanunun uygulanmayacaðý iþyerleri dýþýnda kalan ve Yönetmelik Ek-4 ünde sayýlan sýhhi müesseseler;
Belediye ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan tüm iþyeri ve iþletmeler valilik ve kaymakamlýklarca,
Belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde kalan tüm iþyerleri ve iþletmeler belediyelerce, ruhsatlandýrýlacaktýr.
Baþvuru formu eksiksiz olarak doldurulmuþsa, ilgiliye en geç baþvurusunu izleyen iþ günü içerisinde "iþyeri açma ve çalýþma ruhsatý" verilir.
Ancak, ilgilinin beyanýna göre düzenlenen ruhsat müktesep hak doðurmaz.
II. GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESE NEDÝR?
Gayrý sýhhi (sýhhi=saðlýklý olmayan) müesseseler, yani iþyerleri; faaliyette bulunduklarý alan itibariyle gerek çýkardýklarý koku, duman ve gürültü yönünden, gerekse üretim sonucunda meydana gelen zararlý atýklar nedeniyle çevresinde bulunan insanlara fiziksel, ruhsal ve sosyal yönlerden az yada çok zarar veren veya zarar verme ihtimali bulunan müesseselerdir. Ýnsanlarý etkileyen bu zararlarýnýn yaný sýra, üretim faaliyetleri sonucunda ortaya çýkan tehlikeli ve zararlý atýklar da hava, su ve topraðýn kirlenmesine sebep olarak hayvan veya bitki gibi diðer canlýlara da zarar vermektedir.
Ýþte bu çerçevede, 1930 yýlýnda yürürlüðe giren 1593 sayýlý Umumi Hýfzýsýhha Kanunu'nun "Gayri Sýhhi Müesseseler" baþlýklý 268-275. maddeleri uyarýnca çevre ve toplum saðlýðýnýn korunmasý açýsýndan önem arz eden gayri sýhhi müesseselerin zararlý etkilerinin yok edilmesi veya en az düzeye indirilmesi ve doðal kaynaklarýn kirlenmelere karþý korunmasý için gayri sýhhi müesseselerin kontrol altýna alýnmasý, ruhsatlandýrýlmasý ve denetlenmesindeki usul ve esaslarý belirlemek amacýyla 1995 yýlýnda Saðlýk Bakanlýðý'nca "Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði" yürürlüðe konulmuþtur.
GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER KÝMLERDÝR?
Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði gereðince;
Birinci sýnýf gayri sýhhi müesseseler Saðlýk Bakanlýðýnca,
Ýkinci sýnýf gayri sýhhi müesseseler Valiliklerce,
Üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler merkez ilçe sýnýrlarý içinde valiliklerce, diðer ilçelerde kaymakamlýklarca, ruhsatlandýrýlacaktýr.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER HANGÝLERÝDÝR?
Nerede açýlýrsa açýlsýn 1. sýnýf gayri sýhhi müesseselere; Saðlýk Bakanlýðýnca,
2.Sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER HANGÝLERÝDÝR?
Nerede açýlýrsa açýlsýn 1. sýnýf gayri sýhhi müesseselere; Saðlýk Bakanlýðýnca,
2’nci sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 sayýlý Kanun'un istisnalara iliþkin 2’nci maddesinde sözü geçen (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) iþyerleri için il sýnýrlarý (belediye ve mücavir alan sýnýrý içinde veya dýþýnda olduðuna bakýlmaksýzýn) içinde nerede açýlýrsa açýlsýn valiliklerce,
Yukarýda sayýlanlar (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) dýþýndaki iþyerlerine;
Büyükþehir belediyesi olan illerde; büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde büyükþehir belediye baþkanlýðýnca,
Büyükþehir belediyesi olan ve büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan ilçeler ile, diðer il merkezlerine baðlý ilçelerde, belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda valiliklerce,
3. sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 sayýlý Kanun'un 2’nci maddesinde sözü geçen (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) iþyerleri için; il sýnýrlarý içinde merkez ilçe varsa, merkez ilçe sýnýrlarý içinde valiliklerce, diðer bütün ilçelerde kaymakamlýklarca,
Bu istisna iþyerleri dýþýnda;
Büyükþehir belediyesi olan illerde; büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içerisinde büyükþehir belediye baþkanlýðýnca,
Büyükþehir belediyesi olan ve büyükþehir belediyesi ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan ilçeler ile, diðer il merkezlerine baðlý ilçelerde, belediye sýnýrlarý ve mücavir alan içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda kaymakamlýklarca,
Ýl sýnýrlarý içinde merkez ilçe bulunan illerde merkez ilçede; belediye sýnýrlarý ve mücavir alan içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda valiliklerce, ruhsat verilecektir.
27.6.1984 TARÝHLÝ VE 3030 SAYILI KANUN UYARINCA BÜYÜKÞEHÝRLERDE AÇILACAK OLAN GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERÝN RUHSATLANDIRILMASI KOÞULLARI NELERDÝR?
3030 sayýlý Büyükþehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkýnda Kanun'un 6/e maddesi gereðince, büyükþehir belediye sýnýrlarý içerisinde gýda ile ilgili olanlar haricinde açýlacak olan 1, 2 ve 3. sýnýf gayri sýhhi müesseselere açýlýþ ve çalýþma ruhsatý vermeye büyükþehir belediye baþkanlýklarý yetkilidir.
BÝRÝNCÝ SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERDEN ÝSTENECEK BÝLGÝ VE BELGELER NELERDÝR?
Birinci sýnýf gayri sýhhi müesseselerden istenecek bilgi ve belgeler þunlardýr:
1 . Yer seçimi için;
Beyanname,
Tesisin bulunduðu yeri gösteren onaylý plan ve belge,
Sanayi bölgesi dýþýndaki tesisler için ilgili imar dairesinin görüþü,
Varsa fizibilite raporu,
Ýþ akým þemasý ve açýklama raporu,
Çevre kirlenmesini önleyecek tedbirler hakkýnda açýklama.
2. Tesis izni için;
Dilekçe,
Alet ve cihazlarýn konumunu gösterir þekilde hazýrlanmýþ 1/100-1/1000 ölçekli tesis içi yerleþim planý,
Çevre kirlenmesini önlemek amacýyla alýnacak önlemlere ait, kirleticilerin nitelik ve niceliðine göre hazýrlanmýþ proje ve açýklama raporlarý,
Sýhhi tesisat projesi,
Þehir þebeke suyu bulunmayan yerlerde içme ve kullanma suyu temin projesi ve açýklama raporu ile suyun bakteriyolojik ve kimyasal analiz raporu,
Derin kuyulardan su temin edilmesi halinde Devlet Su Ýþlerinden alýnacak kuyu suyu kullanma belgesi,
Kanalizasyon bulunmayan yerlerde, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanan "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Yapýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun olarak hazýrlanmýþ fosseptik detay projesi,
Fosseptikten sonra atýk suyun ne þekilde izale edileceði, sýzdýrma yapýlacaksa "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Yapýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun proje,
Kanalizasyon bulunmayan yerlerde banyo, lavabo, mutfak v.b. kullanma sularý ile yaðýþ sularýnýn toplanmasý ve izalesi ile ilgili proje ve açýklama raporu,
Devamlý olarak en az 50 iþçi çalýþtýran ve Kanunun 180. maddesi kapsamýna giren müesseselerde hasta ve yaralýlarýn tedavisi için gerekli saðlýk ünitesi projesi ve açýklama raporu,
Çevre saðlýðý deðerlendirme raporu,
Tesis raporu,
Saðlýk koruma bandýnýn iþaretlendiði imarca tasdikli planý.
3. Açýlma ruhsatý için;
Dilekçe,
Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Tüzüðü uyarýnca iþletme belgesi,
Yangýn ve patlamalar için gerekli önlemlerin alýndýðýna dair belge,
Sorumlu müdür sözleþmesi,
Devamlý en az 50 iþçi çalýþtýran ve Kanunu'nun 180. maddesi kapsamýna giren iþ yerlerinde tabip ve saðlýk personeli sözleþmesi,
Çevre saðlýðý deðerlendirme raporu,
Açýlma raporu,
Emisyon izni,
Deþarj izni,
Bu belgeler tanzim edilirken ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesisler için ÇED raporu içerisinde yer alan bilgi ve belgelere ait belgeler ayrýca istenmez.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMI DIÞINDAKÝ 2. VE 3. SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELER ÝÇÝN ÝSTENECEK BELGE VE BÝLGÝLER NELERDÝR?
3572 sayýlý Kanun kapsamý dýþýnda kalan ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler ise Yönetmelik ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlara göre ruhsatlandýrýlacak olup, söz konusu tesislerden; tesisin kurulacaðý yer ve çevreye olacak zararlý etkileri bakýmýndan gerekli görülürse ilave bilgi ve belgeler istenebilir.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ 2. VE 3. SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELER ÝÇÝN ÝSTENECEK BELGE VE BÝLGÝLER NELERDÝR?
3572 sayýlý Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Deðiþtirilerek Kabulü Hakkýnda Kanun kapsamýndaki ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler bu Kanun ve bu Kanuna istinaden yayýmlanan yönetmeliðe göre ruhsatlandýrýlýr.
Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Yönetmeliðin "Gayri Sýhhi Müesseseler" baþlýklý 12’nci maddesinde, gayri sýhhi müesseselerin sýnýflandýrýlmasýnda 1593 sayýlý Umumi Hýfzýsýhha Kanunun 268-275. maddeleri uyarýnca düzenlenmiþ bulunan "Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði"nin esas alýnacaðý ifade edilmiþtir. Bunun dýþýnda gayri sýhhi müesseselerle ilgili olarak aþaðýdaki kriterler de belirlenmiþtir.
Gayri sýhhi müesseseler, öncelikle kendi tür iþyerlerine ait sanayi bölgelerinde kurulur.
Sanayi bölgelerinde veya sanayi bölgelerinin dýþýnda kurulacak olan ikinci sýnýf gayri sýhhi müesseselerin etrafýna saðlýk koruma bandý konulmasý zorunludur. Bu band içinde kalan alanda, meskenler ile insanlarýn yiyip içmesine, dinlenip eðlenmesine mahsus diðer tesisler yapýlamaz.
Gayri sýhhî müesseseler etrafýna konulmasý gereken saðlýk koruma bandý, tesislerin yönetici unsurlarý; sanayi bölgeleri etrafýna konulmasý gereken saðlýk koruma bandý ise bölge sýnýrý esas alýnarak tespit edilir.
Çevresine olan zararlarý giderilmeyen üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseselerin meskenlerden ve insanlarýn ikametine mahsus diðer yerlerden uzakta yapýlmasý þarttýr.
Özellikle gürültü ve hava kirliliðine neden olan müesseseler etrafýnda býrakýlmasý gereken saðlýk koruma bandý mesafesi; tesisin faaliyeti sýrasýnda çevre ve toplum saðlýðýna yapacaðý zararlý etkileri, hakim rüzgar durumu ve bölgenin diðer özellikleri dikkate alýnmak suretiyle 5. maddede belirtilen merciler tarafýndan tespit ve ilan olunur.
Gayri sýhhi müesseselerin, bu genel þartlara ilave olarak;
1) Sosyal tesis atýklarýnýn, varsa kanalizasyon þebekesine baðlanmasý, kanalizasyonunun bulunmamasý halinde, 251 sayýlý "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Açýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde uygun fosseptikle tasfiye edilmesi,
2) Katý atýklarýn, çevre ve toplum saðlýðýna zarar vermeyecek þekilde muhafaza ve izale edilmesi (tuvalet, pisuvar, duþ, lavabo, yemekhane gibi sosyal tesisler, TS 1358'e uygun olmalýdýr),
3) Proses sývý atýklarýnýn "Su Kirliliði Kontrolü Yönetmeliði"ne uygun þekilde arýtýlarak deþarj edilmesi,
4) Proses gaz atýklarýnýn "Hava Kalitesinin Korunmasý Yönetmeliði" hükümleri çerçevesinde arýtýlmasý,
5) Gürültü seviyesinin, "Gürültü Kontrol Yönetmeliði"ne uygun þekilde izale edilmesi þarttýr.
Ruhsatlý gayrý sýhhi müesseselerde, yetkili makamýn bilgisi dýþýnda herhangi bir deðiþiklik ve ilave yapýlamaz. Gayri sýhhi müesseseler, çevreye olan zararlarýný mümkün olduðu kadar azaltabilmek için, tekniðin gerektirdiði önlem ve yenilikleri uygulamak zorundadýrlar.
Ruhsatý olup da, gayri sýhhi müesseseler sýnýflamasýnda veya tesiste yapýlan bir deðiþiklik sonucunda alt sýnýf kapsamýna girmiþ tesislerin yeniden ruhsat almasý zorunluluðu yoktur. Ancak, gayrý sýhhi müessese sýnýflamasýnda yapýlan bir deðiþiklik neticesinde üst sýnýfýna girmiþ tesislerin, belirlenen süre içinde yeni sýnýfýna göre ruhsat almasý zorunludur.
Diyet, katkýlý ekmek ile unlu mamul çeþitleri, ancak imalathane veya fýrýn olarak yapý kullanma izin belgesi olan yerlerde imal edilir.
Görüldüðü gibi, 3572 sayýlý Kanun kapsamýnda kalan ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler de, bu Yönetmeliðin atýfta bulunduðu Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliðine göre ruhsatlandýrýlacak olup, bunlar için de GSM Yönetmeliði ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlar düzenlenecek, tesisin kurulacaðý yer ve çevreye olacak zararlý etkileri bakýmýndan gerekli görülen ilave bilgi ve belgeler istenebilecektir.
III. GIDA MADDESÝ ÜRETÝMÝ YAPILAN ÝÞYERLERÝNE ÇALIÞMA ÝZNÝ VERÝLMESÝ KOÞULLARI NELERDÝR?
Gýda maddesi üreten iþyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kiþiler, bu iþyerlerini üretime geçirmeden önce Saðlýk Bakanlýðý'na müracaat ederek iþyerinin taþýmasý gereken asgari teknik ve hijyenik þartlara göre çalýþma izni almak ve Saðlýk Bakanlýðýnýn düzenleyeceði gýda iþyerleri siciline kaydolmak; ayrýca, gýda maddeleri üreten iþyerleri, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý'nýn düzenleyeceði gýda siciline kaydolarak sicil numarasý almak, imal ettikleri gýda maddelerinin bileþiminde bulunan maddeleri Tarým ve Köy Ýþleri Bakanlýðý'na da tescil ettirerek izin almak zorundadýr.
Yönetmeliðin Ek-1 Listesinde yer alan iþyerleri (Dondurulmuþ gýda maddesi üreten iþyerleri, bisküvi, çikolata, kakaolu ve benzeri ürünleri üreten iþyerleri, alkollü içki üreten iþyerleri ve diðer sayýlanlar) için Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü, Ek-2 listesinde yer alan iþyerleri (dondurma üreten iþyerleri, tuz iþleme yerleri, makarna üreten iþyerleri, un üreten iþyerleri ve sayýlan diðer iþyerleri) için ise Ýl Saðlýk Müdürlükleri çalýþma izni vermeye yetkilidir.
Gerek Ek-1, gerekse Ek-2'de yer alan listeler kapsamýnda üretim yapan iþyerleri için çalýþma izni vermeye genel olarak Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü yetkili olup, bu Genel Müdürlük gerektiðinde Ek-1 ve Ek-2'de yer alan iþyerleri arasýnda çalýþma izni verme konusunda yetki deðiþikliði de yapabilir.
Bu listelerde yer almayan gýda maddesi üretimi yapacak iþyerleri, çalýþma izni belgesi almak için Ýl Saðlýk Müdürlüðüne baþvuruda bulunur. Bu iþyerlerinin hangi gruba gireceði hususu, Ýl Saðlýk Müdürlüklerinin görüþü üzerine Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðünce belirlenir.
GIDA MADDESÝ ÜRETÝMÝ YAPILAN ÝÞYERLERÝNE ÇALIÞMA ÝZNÝ VERÝLÝRKEN ARANACAK BELGELER NELERDÝR?
Gýda maddesi üretimi yapacak iþyeri için çalýþma izni almak isteyenler:
Dilekçe,
Noter onaylý sorumlu müdür sözleþmesi ve diploma örneði,
Ýþ akýþ þemasý ve kullanýlan malzeme, alet ve ekipman hakkýnda bilgi,
Personel sayýsý ve niteliði hakkýnda bilgi,
Faaliyet konusu ve ürün/ürünlerin gruplandýrýlmasý,
Kapasite raporu,
Noter onaylý Gayrý Sýhhi Müessese ruhsatý fotokopisi,
ile iþyerinin özelliðine göre izni verecek olan makama baþvururlar.
Baþvuru dosyasýnýn eksiksiz olarak kabul edilmesi tarihinden itibaren bir ay içinde iþyeri, yetkili makam tarafýndan denetlenerek, Yönetmelik'te belirlenen þartlara uygun bulunduðu takdirde çalýþma izin belgesi düzenlenir, iþyeri sicil numarasý verilir ve sicil kaydý yapýlýr.
Çalýþma izin belgesi, üzerinde yazýlý gerçek veya tüzel kiþi, adres ve yapýlan iþ için geçerli olup, bunlardan herhangi birinin deðiþmesi halinde izin belgesi geçerliliðini kaybeder. Bu durumlarda deðiþlik olmasý halinde, deðiþikliðe dair bilgi, belge ve çalýþma izni belgesinin aslý, bir dilekçeye eklenerek bir ay içinde Ýl Saðlýk Müdürlüðüne baþvurulmalýdýr.
Çalýþma izin belgesinin kaybolmasý veya okunamayacak þekilde tahrip olmasý durumunda ise, gazete ilaný ya da tahrip olmuþ belgenin aslý bir dilekçeye eklenerek yine Ýl Saðlýk Müdürlüðü'ne baþvurulur.
Çalýþma izni alýp da 6 ay içinde faaliyete geçmeyen iþyerlerinin çalýþma izni iptal edilir.
IV. UMUMA AÇIK ÝÞYERLERÝ KAPSAMI NEDÝR?
Otel, gazino, kahve, içki yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve plaj gibi yerler, 2559 sayýlý Polis Vazife ve Salahiyet Kanununda umuma açýk dinlenme ve eðlence yerleri olarak tanýmlanmaktadýr.
2559 sayýlý Kanun uyarýnca, bu gibi yerlerin açýlmasý polis veya jandarmanýn yapacaðý inceleme neticesine göre mahalli mülki amirinin iznine baðlýdýr. Adý geçen Kanunda sözü edilen içki yerleri ile umuma açýk istirahat ve eðlence yerlerinin hangileri olduðu, umuma açýk istirahat ve eðlence yerlerinin açýlmasý, denetlenmesi, faaliyetten men edilmesi, kapatýlmasý, iþletme izninin iptali ile bu yerleri açacak, iþletecek ve buralarda çalýþacak kiþiler hakkýnda yapýlacak iþlemlere iliþkin usul ve esaslarý düzenlemek amacýyla hazýrlanan ve 30.12.1999 gün ve 23922 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanarak yürürlüðe girmiþ olan 99/13681 karar sayýlý "Açýlmasý Ýzne Baðlý Yerlere Uygulanacak Ýþlemler Hakkýnda Yönetmelik"te açýklanmýþtýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝNÝN AÇILMA ÝZNÝ NEYE BAÐLIDIR?
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerlerinin açýlmasý ve faaliyette bulunmasý da, Yönetmeliðin 19 uncu maddesinde, kolluk soruþturmasý sonucuna göre en büyük mahalli mülki amirinin vereceði izne baðlanmýþtýr.
Yine ayný maddede, içkisiz istirahat ve eðlence yerinde, buralarý açacak olan gerçek kiþi ve özel hukuk tüzel kiþilerinin mesul müdürlerinde aranacak olan þartlar sayýlmýþtýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝ AÇACAK GERÇEK KÝÞÝ VE VARSA ORTAKLARI ÝLE ÖZEL HUKUK TÜZEL KÝÞÝLERÝNÝN MESUL MÜDÜRLERÝNDE ARANACAK ÞARTLAR NELERDÝR?
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yeri açacak gerçek kiþi ve varsa ortaklarý ile özel hukuk tüzel kiþilerin mesul müdürlerinde;
Banyo, hamam, sauna, masaj salonu, plaj, açýk-kapalý havuz ve benzeri yerler için yirmi bir yaþýný, diðer içkisiz istirahat ve eðlence yerleri için on sekiz yaþýný bitirmiþ ve medeni haklarý kullanma ehliyetine sahip olmak,
Kiþi güvenliði ve kamu düzeni için sürekli tehlike yarattýðý gerekçesiyle daha önce iþlettiði veya yönettiði ayný nitelikteki içkisiz istirahat ve eðlence yerine ait iþletme izni ikiden fazla iptal edilmemiþ olmak,
Kahvehane, kýraathane ve oyun yeri açacak kiþiler için, ayrý ayrý zamanlarda kumar oynamak veya oynatmaktan dolayý üçten fazla ceza almamýþ olmak veya Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesine göre ayný suçlardan dolayý üçten fazla ön ödemede bulunmamýþ olmak veya 1072 sayýlý Rulet, Tilt, Langýrt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri Hakkýnda Kanuna muhalefetten dolayý hüküm giymemiþ olmak, koþullarý aranacaktýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝNDE ARANACAK ÞARTLAR NELERDÝR?
Açýlmak istenen içkisiz eðlence ve istirahat yerinde;
Genel saðlýk, genel ahlak, genel güvenlik ve asayiþin korunmasý açýsýndan uygun yerde ve konumda olmak,
Patlayýcý, parlayýcý ve yanýcý gibi tehlikeli maddeler üretilen, satýlan, kullanýlan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinin yakýnýnda olmamak,
Genel kolluðun kontrol ve denetimini zorlaþtýracak yerde ve konumda bulunmamak,
Ýtfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardým hizmetlerinin kolaylýkla ulaþabileceði bir yerde ve konumda olmak,
Kahvehane, kýraathane ve oyun yerleri için okul öncesi eðitim, ilk ve orta öðretim ve eðitim okul bina ve tesisleri ile ilk ve orta öðretim öðrencilerinin devam ettiði kurs, dershane, özel öðretim kurumlarý ve bu öðrencilerin kaldýðý öðrenci yurtlarýna ait bina, tesis ve bunlarýn müþtemilatýna 200 metreden yakýn mesafede bulunmamak, þartlarý aranacaktýr.
Diðer taraftan, turizmin yoðun olduðu yörelerdeki okullarýn tatil olduðu dönemlerde ise, 200 metre mesafe þartýnýn aranýp aranmayacaðý konusunda en büyük mahalli mülki amir karar verecektir.
BAÞVURU VE ÝSTENECEK BELGELER NELERDÝR?
Yönetmeliðe göre, içkisiz istirahat ve eðlence yeri açmak ve iþletmek isteyen gerçek kiþinin bizzat kendisi, þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Baþvuru dilekçesine;
1. Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerini açacak ve iþletecek gerçek kiþi veya ortaklarý bakýmýndan:
Nüfus cüzdaný örneði,
Ýkametgâh belgesi,
Bulaþýcý hastalýklarý olmadýðýna dair uzman hekimden alýnacak saðlýk raporu,
Adli sicil belgesi,
Renkli fotoðraf.
2. Þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþileri bakýmýndan:
Kuruluþ ilaný,
Açýlmasý istenilen yer için, yönetim kurulu karar tutanaðý ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararýyla verilmiþ yetki belgesi,
Açýlmasý istenilen yeri iþletecek olan mesul müdür için, yönetim kurulu kararýnýn tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler.
3. Ýþyeri bakýmýndan:
Ýþyeri kiralýk ise noter tasdikli kira kontratý,
Tasdikli tapu senedi sureti,
Yönetim planýnda aksine bir hüküm yoksa; tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliði ile alacaðý karar tutanaðý, tapuda iþ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluðu ile alacaðý karar tutanaðý, eklenecektir.
Yine burada da, belgelerin son altý ay içinde düzenlenmiþ olmasýna dikkat edilecektir.
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerinin devri halinde kiþi ve yer bakýmýndan yapýlan iþlemler tekrar edilir.
ÝÞLETME ÝZÝN BELGESÝ VERÝLMESÝ KOÞULU NEDÝR?
Kolluk tarafýndan hazýrlanan soruþturma dosyasýna, iþletmenin sýnýfý ve niteliði, bulunduðu binanýn fenni, sýhhi ve yangýn güvenliði bakýmýndan belediyece, toplum ve çevre saðlýðýna uygunluðu bakýmýndan da çevre saðlýk müdürlüðünce yapýlan inceleme sonuçlarý eklenir ve kolluk amirinin görüþ yazýsý ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayýna sunulur. Mülki amir tarafýndan içkisiz istirahat ve eðlence yerinin açýlmasýna ve faaliyette bulunmasýna izin verilmesini müteakip kollukça iþletme izin belgesi düzenlenir.
ÝÇKÝLÝ YERÝN AÇILMASI KOÞULU NEDÝR?
Ýçkili yerlerin açýlmasý ve faaliyette bulunmasý, polis ve jandarmanýn yapacaðý soruþturma neticesine göre en büyük mahalli mülki amirin iznine baðlýdýr.
Kamu kurumu niteliðindeki meslek kuruluþlarý, dernek, vakýf, sendika ve benzerlerine ait lokal, kamp ve dinlenme evleri gibi yerlerde kadehle ve açýk olarak içki satýlmasý ve bu yerlerin içkili yer niteliðinde faaliyet göstermesi halleri de bu hükme tabidir.
BAÞVURU VE ÝSTENECEK BELGELER NELERDÝR?
Yönetmeliðin 12’nci maddesine göre, içkili yer açmak ve iþletmek isteyen gerçek kiþinin bizzat kendisi, þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Baþvuru dilekçesine:
1. Ýçkili yeri açacak ve iþletecek gerçek kiþi veya ortaklarý bakýmýndan:
Nüfus cüzdaný örneði,
Ýkâmetgah belgesi,
Bulaþýcý hastalýklarý olmadýðýna dair uzman hekimden alýnacak saðlýk raporu,
Adli sicil belgesi,
Renkli fotoðraf,
2. Þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþileri bakýmýndan:
Kuruluþ ilaný,
Açýlmasý istenilen içkili yer için, yönetim kurulu kararý tutanaðý ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararýyla verilmiþ yetki belgesi,
Açýlmasý istenilen içkili yeri iþletecek olan mesul müdür için yönetim kurulu kararýnýn tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler,
3. Ýþ yeri bakýmýndan:
Ýþ yeri kiralýk ise noter tasdikli kira kontratý,
Tasdikli tapu senedi sureti,
Yönetim planýnda aksine bir hüküm yoksa, tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliði ile, tapuda iþ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluðu ile alacaðý karar tutanaðý,
4. Lokal, kamp ve dinlenme evleri için, baþvuruda bulunan kuruluþun kendi mevzuatýnýn öngördüðü belgeler, kuruluþun mevzuatýnda açýlma usulleri gösterilmemiþ ise (b) bendinde belirtilen belgeler,
5. Sabit veya seyyar olarak kullanýlan kara, deniz, hava ve her çeþit taþýma araçlarýnýn içkili yer olarak kullanýlmasýnýn istenmesi halinde, bu maddede belirtilen belgelerin yaný sýra, deniz araçlarý için baðlý olduðu veya bulunduðu liman baþkanlýklarýnýn, diðerleri için ilgili kurum ve kuruluþlarýnýn vereceði uygunluk yazýsý, eklenecektir.
Dikkat edilecek bir baþka husus ta, baþvuru belgelerinin son altý ay içinde düzenlenmiþ olmasý gereðidir.
ÝÞLETME ÝZÝN BELGESÝ VERÝLMESÝ KOÞULU NEDÝR?
Polis veya Jandarma tarafýndan hazýrlanan soruþturma dosyasýna, iþletmenin sýnýfý ve niteliði, bulunduðu binanýn fenni, sýhhi ve yangýn güvenliði bakýmýndan belediyece, toplum ve çevre saðlýðýna uygunluðu bakýmýndan çevre saðlýk müdürlüðünce yapýlan inceleme sonuçlarýnýn eklenmesi ve kolluk amirinin görüþ yazýsý ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayýna sunulmasý üzerine, mülki amir tarafýndan içkili yerin açýlmasýna ve faaliyette bulunmasýna izin verilmesini takiben kollukça iþletme izin belgesi düzenlenir.
Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama tesislerinin bünyelerinde açýlacak içkili yer için ayrý bir içkili yer iþletme izin belgesi düzenlenir.
V. KARAYOLU KENARINDA YAPILACAK VE AÇILACAK OLAN TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
Karayollarýnýn her iki tarafýnda karayoluna baðlantýyý saðlayacak geçiþ yollarý yönünden akaryakýt istasyonlarý, servis istasyonlarý, akaryakýt dolum istasyonlarý, sývýlaþtýrýlmýþ petrol gazlarý (LPG/CNG) dolum ve ikmal istasyonlarý, tehlikeli madde depolarý, umuma açýk park yerleri, umuma açýk garaj, yolcu terminali (otogar), yük terminali (nakliyat ambar ve depolarý), fabrika, iþhaný, çarþý, pazar yeri, toptancý hal, sinema, tiyatro ve benzeri eðlence yerleri, turistik yapý ve tesisler, malzeme ocak ve harmanlarý, maden ve petrol þantiye-ocak ve tesisleri, araç bakým-onarým-teþhir ve satýþ yerleri, otel, motel, lokanta, kahvehane, ticari bina,hububat-tütün-fýndýk-pancar ve benzeri tarým ürünleri depolarý, besi çiftliði ve ahýrlar, yolcu indirme-bindirme yerleri (durak), sürücü kurs yerleri, eðitim-saðlýk-spor-dini-kültürel ve benzeri amaçlý kamu ve özel yapýlarla bunlarýn sosyal tesisleri, üretme çiftlikleri, havuzlar, sabit kantarlar, trafolar, meskenler, trafik güvenliðini etkileyecek her türlü yapý ve tesisler ile,
Karayollarýnýn her iki tarafýndan sýnýr çizgisine elli metre mesafe içinde olup, geçiþ yollarý ile karayoluna baðlantý yapmaksýzýn yukarýda sayýlan yapý ve tesislerin yapýlmasý, açýlmasý ve iþletilmesi 15.5.1997 gün ve 22990 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanarak yürürlüðe girmiþ olan "Karayollarý Kenarýnda Yapýlacak ve Açýlacak Tesisler Hakkýnda Yönetmelik"te belirtilen esas, usul ve kriterlere tabidir.
Söz konusu Yönetmelik, diðer Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerdeki tanýmlar saklý kalmak kaydýyla bu Yönetmeliðe tabi olan (Akaryakýt Ýstasyonu, Servis Ýstasyonu, Akaryakýt Dolum Ýstasyonu, Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazlarý (LPG) ve Sýkýþtýrýlmýþ Doðalgaz (CNG) Dolum Ýstasyonlarý, Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazlarý (LPG) Ýkmal Ýstasyonlarý, Tehlikeli Madde Depolarý, Umuma Açýk Parkyerleri, Umuma Açýk Garaj, Yolcu Terminali (Otogar), Yük Terminali (Nakliyat Ambar ve Depolarý), Fabrika, Ýþhaný, çarþý, Pazaryeri; Toptancý Hal, Sinema, Tiyatro, Gazino ve Benzeri Eðlence Yerleri, Turistik Yapý ve Tesisler, Malzeme Ocak ve Harmanlarý, Maden ve Petrol Þantiye-ocak ve Tesisleri, Araç Bakým-Onarým Yerleri, Araç Teþhir ve Satýþ Yerleri, Otel-Motel, Lokanta, Kahvehane, Hububat-Tütün-Fýndýk-Pamuk-Pancar ve Benzeri Tarým Ürünü Depolarý, Üretme Çiftliði ve Ahýrlar, Ticari Bina, Yolcu Ýndirme-Bindirme Yerleri (Durak), Taksi Duraklarý, Minibüs ve Otobüs Duraklarý, Sürücü Kurs Yerleri, Havuzlar, Sabit Kantarlar, Trafolar, Meskenler, Devletyolu, Ýlyolu, Kavþak Baþlangýcý, Toplayýcý Yol (Yan Yol), Geçiþ Yolu, Belediye Sýnýrý, Mücavir Alan, Nazým Ýmar Planý, Yerleþme Alaný (Ýskan Sýnýrý), Karayolu Sýnýr Çizgisi,) çok çeþitli tesis ve terimlerin tanýmlarýný ayrýntýlý olarak yapmýþtýr.
Bu Yönetmelik kapsamýndaki tesislerin açýlarak faaliyete geçebilmesi için, yol ve trafik güvenliðinin saðlanmasý amacýyla karayoluna baðlantýyý saðlayacak geçiþ yollarý yönünden Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmasý gerekmektedir. Bu izin, 3194 sayýlý Ýmar Kanunu gereðince alýnmasý gerekli ruhsatlar yerine geçmemektedir. Ancak, 3194 sayýlý Ýmar Kanunu'nun öngördüðü inþaat ruhsatý alýnsa bile, Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmadan inþaata baþlanýlamaz.
Diðer taraftan, yapýlanma, arazi kullanýmý ve diðer hususlarla ilgili olarak görevli ve yetkili kuruluþlardan da gerekli izinlerin alýnmasý zorunludur.
BELEDÝYE SINIRLARI DIÞINDA KARAYOLU KENARINDAKÝ YAPI VE TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
Belediye sýnýrlarý dýþýndaki karayollarý kenarýnda yapýlacak ve açýlacak tesislerden karayoluna baðlantý yapýlmak istenmesi halinde Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi, yolu yapan ve bakým altýnda tutan kuruluþtan alýnýr.
GEÇÝÞ YOLU ÝZÝN BELGESÝ ALMA KOÞULU NEDÝR?
Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi almak için;
Bu Yönetmelikte ve Geçiþ Yolu Ön Ýzin Belgesinde belirtilen þartlara uygun olarak inþaatý bitirilen tesis sahipleri, ön izin belgesini Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi ile deðiþtirmek üzere Ýlgili Kuruluþun Bölge Müdürlüðüne müracaat eder. Ýlgili Kuruluþça yerinde yapýlan inceleme neticesinde Yönetmelik þartlarýna aykýrý bir durum olmadýðý tespit edilirse Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi verilir.
Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi verilen tesisler için 3194 sayýlý Ýmar Kanunu ve buna baðlý Yönetmeliklere göre ilgili Valilikten Yapý Kullanma Ýzni alýnýr. Ýnþaatý, bu Yönetmelik hükümleri ile Geçiþ Yolu Ýzin Belgesinde belirtilen hususlara aykýrý olarak bitirilen tesislere, yapý kullanma izin belgesi verilemez.
BELEDÝYE SINIRLARI ÝÇÝNDE BULUNAN KARAYOLU KENARINDAKÝ YAPI VE TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM
Adý geçen Yönetmelikte sayýlan tesislerin belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içindeki karayollarý kenarýnda yapýlmasý ve açýlmasý için,
Ýlgili Belediye Baþkanlýðýndan Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmasý,
Ýlgili Belediye Baþkanlýðýnýn da trafik güvenliði bakýmýndan, bu Yönetmelikte belirtilen þartlarýn yerine getirilmesini saðlamalarý, zorunludur.
Ayrýca, dikkat edilmesi gereken bir baþka husus, karayolu kenarýnda yapýlacak ve açýlacak olan tesislere, bu Yönetmelik hükümlerinin yaný sýra, tesis hangi iþyeri niteliðini taþýyorsa, (sýhhi, gayri sýhhi, umuma açýk, eðlence yeri, gýda vb.) onunla ilgili mevzuattan kaynaklanan kriterlere göre deðerlendirilerek açýlýþ ve çalýþma ruhsatlarýnýn verilmesidir.
I. SIHHÝ MÜESSESE NEDÝR?
Bakkal, þarküteri, süper market, kuruyemiþçi, kurukahveci, ekmek bayii, manav, lokanta, pizzacý, yemek satýþ yerleri, pastaneler, çay bahçeleri, taksi yazýhaneleri gibi çok çeþitli adlar altýnda faaliyet gösteren sýhhi iþyerlerinin de uygulamada bulunduklarý fiziki mekan itibariyle sýnýf ve özelliklerine göre bazý niteliklere sahip olmasý gerekmektedir.
Sýhhi müesseselerin sýnýf ve özelliklerine göre aranacak nitelikler, 09.3.1989 tarihli ve 20103 sayýlý Resmi Gazetede yayýmlanan "Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Yönetmelik"te açýklanmýþtýr.
Sýhhi nitelikte iþyerlerinden birisini açmak isteyenler; yapacaðý iþin niteliðine göre Yönetmelikte belirtilen ölçütlere uygun olarak iþyerini veya iþletmesini düzenledikten sonra, sýhhi müesseseler için Yönetmelikte gösterilen formu doldurarak yetkili mercie verilecektir.
SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK YETKÝLÝ MERCÝLER KÝMLERDÝR?
3572 sayýlý Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Kanun ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliðine göre; bu Kanunun uygulanmayacaðý iþyerleri dýþýnda kalan ve Yönetmelik Ek-4 ünde sayýlan sýhhi müesseseler;
Belediye ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan tüm iþyeri ve iþletmeler valilik ve kaymakamlýklarca,
Belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde kalan tüm iþyerleri ve iþletmeler belediyelerce, ruhsatlandýrýlacaktýr.
Baþvuru formu eksiksiz olarak doldurulmuþsa, ilgiliye en geç baþvurusunu izleyen iþ günü içerisinde "iþyeri açma ve çalýþma ruhsatý" verilir.
Ancak, ilgilinin beyanýna göre düzenlenen ruhsat müktesep hak doðurmaz.
II. GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESE NEDÝR?
Gayrý sýhhi (sýhhi=saðlýklý olmayan) müesseseler, yani iþyerleri; faaliyette bulunduklarý alan itibariyle gerek çýkardýklarý koku, duman ve gürültü yönünden, gerekse üretim sonucunda meydana gelen zararlý atýklar nedeniyle çevresinde bulunan insanlara fiziksel, ruhsal ve sosyal yönlerden az yada çok zarar veren veya zarar verme ihtimali bulunan müesseselerdir. Ýnsanlarý etkileyen bu zararlarýnýn yaný sýra, üretim faaliyetleri sonucunda ortaya çýkan tehlikeli ve zararlý atýklar da hava, su ve topraðýn kirlenmesine sebep olarak hayvan veya bitki gibi diðer canlýlara da zarar vermektedir.
Ýþte bu çerçevede, 1930 yýlýnda yürürlüðe giren 1593 sayýlý Umumi Hýfzýsýhha Kanunu'nun "Gayri Sýhhi Müesseseler" baþlýklý 268-275. maddeleri uyarýnca çevre ve toplum saðlýðýnýn korunmasý açýsýndan önem arz eden gayri sýhhi müesseselerin zararlý etkilerinin yok edilmesi veya en az düzeye indirilmesi ve doðal kaynaklarýn kirlenmelere karþý korunmasý için gayri sýhhi müesseselerin kontrol altýna alýnmasý, ruhsatlandýrýlmasý ve denetlenmesindeki usul ve esaslarý belirlemek amacýyla 1995 yýlýnda Saðlýk Bakanlýðý'nca "Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði" yürürlüðe konulmuþtur.
GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER KÝMLERDÝR?
Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði gereðince;
Birinci sýnýf gayri sýhhi müesseseler Saðlýk Bakanlýðýnca,
Ýkinci sýnýf gayri sýhhi müesseseler Valiliklerce,
Üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler merkez ilçe sýnýrlarý içinde valiliklerce, diðer ilçelerde kaymakamlýklarca, ruhsatlandýrýlacaktýr.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER HANGÝLERÝDÝR?
Nerede açýlýrsa açýlsýn 1. sýnýf gayri sýhhi müesseselere; Saðlýk Bakanlýðýnca,
2.Sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERE RUHSAT VERECEK MERCÝLER HANGÝLERÝDÝR?
Nerede açýlýrsa açýlsýn 1. sýnýf gayri sýhhi müesseselere; Saðlýk Bakanlýðýnca,
2’nci sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 sayýlý Kanun'un istisnalara iliþkin 2’nci maddesinde sözü geçen (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) iþyerleri için il sýnýrlarý (belediye ve mücavir alan sýnýrý içinde veya dýþýnda olduðuna bakýlmaksýzýn) içinde nerede açýlýrsa açýlsýn valiliklerce,
Yukarýda sayýlanlar (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) dýþýndaki iþyerlerine;
Büyükþehir belediyesi olan illerde; büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde büyükþehir belediye baþkanlýðýnca,
Büyükþehir belediyesi olan ve büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan ilçeler ile, diðer il merkezlerine baðlý ilçelerde, belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda valiliklerce,
3. sýnýf gayri sýhhi müesseselerden;
3572 sayýlý Kanun'un 2’nci maddesinde sözü geçen (Yakýcý, parlayýcý, patlayýcý ve tehlikeli maddelerle çalýþýlan iþlerle, oksijen LPG dolum ve depolarý, bunlara ait daðýtým merkezleri, perakende satýþ yerleri, taþ ocaklarý, akaryakýt istasyonlarý ve benzeri) iþyerleri için; il sýnýrlarý içinde merkez ilçe varsa, merkez ilçe sýnýrlarý içinde valiliklerce, diðer bütün ilçelerde kaymakamlýklarca,
Bu istisna iþyerleri dýþýnda;
Büyükþehir belediyesi olan illerde; büyükþehir belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içerisinde büyükþehir belediye baþkanlýðýnca,
Büyükþehir belediyesi olan ve büyükþehir belediyesi ve mücavir alan sýnýrlarý dýþýnda kalan ilçeler ile, diðer il merkezlerine baðlý ilçelerde, belediye sýnýrlarý ve mücavir alan içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda kaymakamlýklarca,
Ýl sýnýrlarý içinde merkez ilçe bulunan illerde merkez ilçede; belediye sýnýrlarý ve mücavir alan içinde belediye baþkanlýklarýnca, bu alanlar dýþýnda valiliklerce, ruhsat verilecektir.
27.6.1984 TARÝHLÝ VE 3030 SAYILI KANUN UYARINCA BÜYÜKÞEHÝRLERDE AÇILACAK OLAN GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERÝN RUHSATLANDIRILMASI KOÞULLARI NELERDÝR?
3030 sayýlý Büyükþehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkýnda Kanun'un 6/e maddesi gereðince, büyükþehir belediye sýnýrlarý içerisinde gýda ile ilgili olanlar haricinde açýlacak olan 1, 2 ve 3. sýnýf gayri sýhhi müesseselere açýlýþ ve çalýþma ruhsatý vermeye büyükþehir belediye baþkanlýklarý yetkilidir.
BÝRÝNCÝ SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELERDEN ÝSTENECEK BÝLGÝ VE BELGELER NELERDÝR?
Birinci sýnýf gayri sýhhi müesseselerden istenecek bilgi ve belgeler þunlardýr:
1 . Yer seçimi için;
Beyanname,
Tesisin bulunduðu yeri gösteren onaylý plan ve belge,
Sanayi bölgesi dýþýndaki tesisler için ilgili imar dairesinin görüþü,
Varsa fizibilite raporu,
Ýþ akým þemasý ve açýklama raporu,
Çevre kirlenmesini önleyecek tedbirler hakkýnda açýklama.
2. Tesis izni için;
Dilekçe,
Alet ve cihazlarýn konumunu gösterir þekilde hazýrlanmýþ 1/100-1/1000 ölçekli tesis içi yerleþim planý,
Çevre kirlenmesini önlemek amacýyla alýnacak önlemlere ait, kirleticilerin nitelik ve niceliðine göre hazýrlanmýþ proje ve açýklama raporlarý,
Sýhhi tesisat projesi,
Þehir þebeke suyu bulunmayan yerlerde içme ve kullanma suyu temin projesi ve açýklama raporu ile suyun bakteriyolojik ve kimyasal analiz raporu,
Derin kuyulardan su temin edilmesi halinde Devlet Su Ýþlerinden alýnacak kuyu suyu kullanma belgesi,
Kanalizasyon bulunmayan yerlerde, 19.03.1971 tarih ve 13783 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanan "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Yapýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun olarak hazýrlanmýþ fosseptik detay projesi,
Fosseptikten sonra atýk suyun ne þekilde izale edileceði, sýzdýrma yapýlacaksa "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Yapýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik"e uygun proje,
Kanalizasyon bulunmayan yerlerde banyo, lavabo, mutfak v.b. kullanma sularý ile yaðýþ sularýnýn toplanmasý ve izalesi ile ilgili proje ve açýklama raporu,
Devamlý olarak en az 50 iþçi çalýþtýran ve Kanunun 180. maddesi kapsamýna giren müesseselerde hasta ve yaralýlarýn tedavisi için gerekli saðlýk ünitesi projesi ve açýklama raporu,
Çevre saðlýðý deðerlendirme raporu,
Tesis raporu,
Saðlýk koruma bandýnýn iþaretlendiði imarca tasdikli planý.
3. Açýlma ruhsatý için;
Dilekçe,
Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Tüzüðü uyarýnca iþletme belgesi,
Yangýn ve patlamalar için gerekli önlemlerin alýndýðýna dair belge,
Sorumlu müdür sözleþmesi,
Devamlý en az 50 iþçi çalýþtýran ve Kanunu'nun 180. maddesi kapsamýna giren iþ yerlerinde tabip ve saðlýk personeli sözleþmesi,
Çevre saðlýðý deðerlendirme raporu,
Açýlma raporu,
Emisyon izni,
Deþarj izni,
Bu belgeler tanzim edilirken ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesisler için ÇED raporu içerisinde yer alan bilgi ve belgelere ait belgeler ayrýca istenmez.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMI DIÞINDAKÝ 2. VE 3. SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELER ÝÇÝN ÝSTENECEK BELGE VE BÝLGÝLER NELERDÝR?
3572 sayýlý Kanun kapsamý dýþýnda kalan ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler ise Yönetmelik ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlara göre ruhsatlandýrýlacak olup, söz konusu tesislerden; tesisin kurulacaðý yer ve çevreye olacak zararlý etkileri bakýmýndan gerekli görülürse ilave bilgi ve belgeler istenebilir.
3572 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKÝ 2. VE 3. SINIF GAYRÝ SIHHÝ MÜESSESELER ÝÇÝN ÝSTENECEK BELGE VE BÝLGÝLER NELERDÝR?
3572 sayýlý Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Deðiþtirilerek Kabulü Hakkýnda Kanun kapsamýndaki ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler bu Kanun ve bu Kanuna istinaden yayýmlanan yönetmeliðe göre ruhsatlandýrýlýr.
Ýþyeri Açma ve Çalýþma Ruhsatlarýna Ýliþkin Yönetmeliðin "Gayri Sýhhi Müesseseler" baþlýklý 12’nci maddesinde, gayri sýhhi müesseselerin sýnýflandýrýlmasýnda 1593 sayýlý Umumi Hýfzýsýhha Kanunun 268-275. maddeleri uyarýnca düzenlenmiþ bulunan "Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliði"nin esas alýnacaðý ifade edilmiþtir. Bunun dýþýnda gayri sýhhi müesseselerle ilgili olarak aþaðýdaki kriterler de belirlenmiþtir.
Gayri sýhhi müesseseler, öncelikle kendi tür iþyerlerine ait sanayi bölgelerinde kurulur.
Sanayi bölgelerinde veya sanayi bölgelerinin dýþýnda kurulacak olan ikinci sýnýf gayri sýhhi müesseselerin etrafýna saðlýk koruma bandý konulmasý zorunludur. Bu band içinde kalan alanda, meskenler ile insanlarýn yiyip içmesine, dinlenip eðlenmesine mahsus diðer tesisler yapýlamaz.
Gayri sýhhî müesseseler etrafýna konulmasý gereken saðlýk koruma bandý, tesislerin yönetici unsurlarý; sanayi bölgeleri etrafýna konulmasý gereken saðlýk koruma bandý ise bölge sýnýrý esas alýnarak tespit edilir.
Çevresine olan zararlarý giderilmeyen üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseselerin meskenlerden ve insanlarýn ikametine mahsus diðer yerlerden uzakta yapýlmasý þarttýr.
Özellikle gürültü ve hava kirliliðine neden olan müesseseler etrafýnda býrakýlmasý gereken saðlýk koruma bandý mesafesi; tesisin faaliyeti sýrasýnda çevre ve toplum saðlýðýna yapacaðý zararlý etkileri, hakim rüzgar durumu ve bölgenin diðer özellikleri dikkate alýnmak suretiyle 5. maddede belirtilen merciler tarafýndan tespit ve ilan olunur.
Gayri sýhhi müesseselerin, bu genel þartlara ilave olarak;
1) Sosyal tesis atýklarýnýn, varsa kanalizasyon þebekesine baðlanmasý, kanalizasyonunun bulunmamasý halinde, 251 sayýlý "Laðým Mecrasý Ýnþaasý Mümkün Olmayan Yerlerde Açýlacak Çukurlara Ait Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde uygun fosseptikle tasfiye edilmesi,
2) Katý atýklarýn, çevre ve toplum saðlýðýna zarar vermeyecek þekilde muhafaza ve izale edilmesi (tuvalet, pisuvar, duþ, lavabo, yemekhane gibi sosyal tesisler, TS 1358'e uygun olmalýdýr),
3) Proses sývý atýklarýnýn "Su Kirliliði Kontrolü Yönetmeliði"ne uygun þekilde arýtýlarak deþarj edilmesi,
4) Proses gaz atýklarýnýn "Hava Kalitesinin Korunmasý Yönetmeliði" hükümleri çerçevesinde arýtýlmasý,
5) Gürültü seviyesinin, "Gürültü Kontrol Yönetmeliði"ne uygun þekilde izale edilmesi þarttýr.
Ruhsatlý gayrý sýhhi müesseselerde, yetkili makamýn bilgisi dýþýnda herhangi bir deðiþiklik ve ilave yapýlamaz. Gayri sýhhi müesseseler, çevreye olan zararlarýný mümkün olduðu kadar azaltabilmek için, tekniðin gerektirdiði önlem ve yenilikleri uygulamak zorundadýrlar.
Ruhsatý olup da, gayri sýhhi müesseseler sýnýflamasýnda veya tesiste yapýlan bir deðiþiklik sonucunda alt sýnýf kapsamýna girmiþ tesislerin yeniden ruhsat almasý zorunluluðu yoktur. Ancak, gayrý sýhhi müessese sýnýflamasýnda yapýlan bir deðiþiklik neticesinde üst sýnýfýna girmiþ tesislerin, belirlenen süre içinde yeni sýnýfýna göre ruhsat almasý zorunludur.
Diyet, katkýlý ekmek ile unlu mamul çeþitleri, ancak imalathane veya fýrýn olarak yapý kullanma izin belgesi olan yerlerde imal edilir.
Görüldüðü gibi, 3572 sayýlý Kanun kapsamýnda kalan ikinci ve üçüncü sýnýf gayri sýhhi müesseseler de, bu Yönetmeliðin atýfta bulunduðu Gayri Sýhhi Müesseseler Yönetmeliðine göre ruhsatlandýrýlacak olup, bunlar için de GSM Yönetmeliði ekindeki; Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'deki formlar düzenlenecek, tesisin kurulacaðý yer ve çevreye olacak zararlý etkileri bakýmýndan gerekli görülen ilave bilgi ve belgeler istenebilecektir.
III. GIDA MADDESÝ ÜRETÝMÝ YAPILAN ÝÞYERLERÝNE ÇALIÞMA ÝZNÝ VERÝLMESÝ KOÞULLARI NELERDÝR?
Gýda maddesi üreten iþyeri kurmak isteyen gerçek veya tüzel kiþiler, bu iþyerlerini üretime geçirmeden önce Saðlýk Bakanlýðý'na müracaat ederek iþyerinin taþýmasý gereken asgari teknik ve hijyenik þartlara göre çalýþma izni almak ve Saðlýk Bakanlýðýnýn düzenleyeceði gýda iþyerleri siciline kaydolmak; ayrýca, gýda maddeleri üreten iþyerleri, Tarým ve Köyiþleri Bakanlýðý'nýn düzenleyeceði gýda siciline kaydolarak sicil numarasý almak, imal ettikleri gýda maddelerinin bileþiminde bulunan maddeleri Tarým ve Köy Ýþleri Bakanlýðý'na da tescil ettirerek izin almak zorundadýr.
Yönetmeliðin Ek-1 Listesinde yer alan iþyerleri (Dondurulmuþ gýda maddesi üreten iþyerleri, bisküvi, çikolata, kakaolu ve benzeri ürünleri üreten iþyerleri, alkollü içki üreten iþyerleri ve diðer sayýlanlar) için Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü, Ek-2 listesinde yer alan iþyerleri (dondurma üreten iþyerleri, tuz iþleme yerleri, makarna üreten iþyerleri, un üreten iþyerleri ve sayýlan diðer iþyerleri) için ise Ýl Saðlýk Müdürlükleri çalýþma izni vermeye yetkilidir.
Gerek Ek-1, gerekse Ek-2'de yer alan listeler kapsamýnda üretim yapan iþyerleri için çalýþma izni vermeye genel olarak Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü yetkili olup, bu Genel Müdürlük gerektiðinde Ek-1 ve Ek-2'de yer alan iþyerleri arasýnda çalýþma izni verme konusunda yetki deðiþikliði de yapabilir.
Bu listelerde yer almayan gýda maddesi üretimi yapacak iþyerleri, çalýþma izni belgesi almak için Ýl Saðlýk Müdürlüðüne baþvuruda bulunur. Bu iþyerlerinin hangi gruba gireceði hususu, Ýl Saðlýk Müdürlüklerinin görüþü üzerine Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðünce belirlenir.
GIDA MADDESÝ ÜRETÝMÝ YAPILAN ÝÞYERLERÝNE ÇALIÞMA ÝZNÝ VERÝLÝRKEN ARANACAK BELGELER NELERDÝR?
Gýda maddesi üretimi yapacak iþyeri için çalýþma izni almak isteyenler:
Dilekçe,
Noter onaylý sorumlu müdür sözleþmesi ve diploma örneði,
Ýþ akýþ þemasý ve kullanýlan malzeme, alet ve ekipman hakkýnda bilgi,
Personel sayýsý ve niteliði hakkýnda bilgi,
Faaliyet konusu ve ürün/ürünlerin gruplandýrýlmasý,
Kapasite raporu,
Noter onaylý Gayrý Sýhhi Müessese ruhsatý fotokopisi,
ile iþyerinin özelliðine göre izni verecek olan makama baþvururlar.
Baþvuru dosyasýnýn eksiksiz olarak kabul edilmesi tarihinden itibaren bir ay içinde iþyeri, yetkili makam tarafýndan denetlenerek, Yönetmelik'te belirlenen þartlara uygun bulunduðu takdirde çalýþma izin belgesi düzenlenir, iþyeri sicil numarasý verilir ve sicil kaydý yapýlýr.
Çalýþma izin belgesi, üzerinde yazýlý gerçek veya tüzel kiþi, adres ve yapýlan iþ için geçerli olup, bunlardan herhangi birinin deðiþmesi halinde izin belgesi geçerliliðini kaybeder. Bu durumlarda deðiþlik olmasý halinde, deðiþikliðe dair bilgi, belge ve çalýþma izni belgesinin aslý, bir dilekçeye eklenerek bir ay içinde Ýl Saðlýk Müdürlüðüne baþvurulmalýdýr.
Çalýþma izin belgesinin kaybolmasý veya okunamayacak þekilde tahrip olmasý durumunda ise, gazete ilaný ya da tahrip olmuþ belgenin aslý bir dilekçeye eklenerek yine Ýl Saðlýk Müdürlüðü'ne baþvurulur.
Çalýþma izni alýp da 6 ay içinde faaliyete geçmeyen iþyerlerinin çalýþma izni iptal edilir.
IV. UMUMA AÇIK ÝÞYERLERÝ KAPSAMI NEDÝR?
Otel, gazino, kahve, içki yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve plaj gibi yerler, 2559 sayýlý Polis Vazife ve Salahiyet Kanununda umuma açýk dinlenme ve eðlence yerleri olarak tanýmlanmaktadýr.
2559 sayýlý Kanun uyarýnca, bu gibi yerlerin açýlmasý polis veya jandarmanýn yapacaðý inceleme neticesine göre mahalli mülki amirinin iznine baðlýdýr. Adý geçen Kanunda sözü edilen içki yerleri ile umuma açýk istirahat ve eðlence yerlerinin hangileri olduðu, umuma açýk istirahat ve eðlence yerlerinin açýlmasý, denetlenmesi, faaliyetten men edilmesi, kapatýlmasý, iþletme izninin iptali ile bu yerleri açacak, iþletecek ve buralarda çalýþacak kiþiler hakkýnda yapýlacak iþlemlere iliþkin usul ve esaslarý düzenlemek amacýyla hazýrlanan ve 30.12.1999 gün ve 23922 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanarak yürürlüðe girmiþ olan 99/13681 karar sayýlý "Açýlmasý Ýzne Baðlý Yerlere Uygulanacak Ýþlemler Hakkýnda Yönetmelik"te açýklanmýþtýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝNÝN AÇILMA ÝZNÝ NEYE BAÐLIDIR?
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerlerinin açýlmasý ve faaliyette bulunmasý da, Yönetmeliðin 19 uncu maddesinde, kolluk soruþturmasý sonucuna göre en büyük mahalli mülki amirinin vereceði izne baðlanmýþtýr.
Yine ayný maddede, içkisiz istirahat ve eðlence yerinde, buralarý açacak olan gerçek kiþi ve özel hukuk tüzel kiþilerinin mesul müdürlerinde aranacak olan þartlar sayýlmýþtýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝ AÇACAK GERÇEK KÝÞÝ VE VARSA ORTAKLARI ÝLE ÖZEL HUKUK TÜZEL KÝÞÝLERÝNÝN MESUL MÜDÜRLERÝNDE ARANACAK ÞARTLAR NELERDÝR?
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yeri açacak gerçek kiþi ve varsa ortaklarý ile özel hukuk tüzel kiþilerin mesul müdürlerinde;
Banyo, hamam, sauna, masaj salonu, plaj, açýk-kapalý havuz ve benzeri yerler için yirmi bir yaþýný, diðer içkisiz istirahat ve eðlence yerleri için on sekiz yaþýný bitirmiþ ve medeni haklarý kullanma ehliyetine sahip olmak,
Kiþi güvenliði ve kamu düzeni için sürekli tehlike yarattýðý gerekçesiyle daha önce iþlettiði veya yönettiði ayný nitelikteki içkisiz istirahat ve eðlence yerine ait iþletme izni ikiden fazla iptal edilmemiþ olmak,
Kahvehane, kýraathane ve oyun yeri açacak kiþiler için, ayrý ayrý zamanlarda kumar oynamak veya oynatmaktan dolayý üçten fazla ceza almamýþ olmak veya Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesine göre ayný suçlardan dolayý üçten fazla ön ödemede bulunmamýþ olmak veya 1072 sayýlý Rulet, Tilt, Langýrt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri Hakkýnda Kanuna muhalefetten dolayý hüküm giymemiþ olmak, koþullarý aranacaktýr.
ÝÇKÝSÝZ ÝSTÝRAHAT VE EÐLENCE YERÝNDE ARANACAK ÞARTLAR NELERDÝR?
Açýlmak istenen içkisiz eðlence ve istirahat yerinde;
Genel saðlýk, genel ahlak, genel güvenlik ve asayiþin korunmasý açýsýndan uygun yerde ve konumda olmak,
Patlayýcý, parlayýcý ve yanýcý gibi tehlikeli maddeler üretilen, satýlan, kullanýlan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinin yakýnýnda olmamak,
Genel kolluðun kontrol ve denetimini zorlaþtýracak yerde ve konumda bulunmamak,
Ýtfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardým hizmetlerinin kolaylýkla ulaþabileceði bir yerde ve konumda olmak,
Kahvehane, kýraathane ve oyun yerleri için okul öncesi eðitim, ilk ve orta öðretim ve eðitim okul bina ve tesisleri ile ilk ve orta öðretim öðrencilerinin devam ettiði kurs, dershane, özel öðretim kurumlarý ve bu öðrencilerin kaldýðý öðrenci yurtlarýna ait bina, tesis ve bunlarýn müþtemilatýna 200 metreden yakýn mesafede bulunmamak, þartlarý aranacaktýr.
Diðer taraftan, turizmin yoðun olduðu yörelerdeki okullarýn tatil olduðu dönemlerde ise, 200 metre mesafe þartýnýn aranýp aranmayacaðý konusunda en büyük mahalli mülki amir karar verecektir.
BAÞVURU VE ÝSTENECEK BELGELER NELERDÝR?
Yönetmeliðe göre, içkisiz istirahat ve eðlence yeri açmak ve iþletmek isteyen gerçek kiþinin bizzat kendisi, þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Baþvuru dilekçesine;
1. Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerini açacak ve iþletecek gerçek kiþi veya ortaklarý bakýmýndan:
Nüfus cüzdaný örneði,
Ýkametgâh belgesi,
Bulaþýcý hastalýklarý olmadýðýna dair uzman hekimden alýnacak saðlýk raporu,
Adli sicil belgesi,
Renkli fotoðraf.
2. Þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþileri bakýmýndan:
Kuruluþ ilaný,
Açýlmasý istenilen yer için, yönetim kurulu karar tutanaðý ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararýyla verilmiþ yetki belgesi,
Açýlmasý istenilen yeri iþletecek olan mesul müdür için, yönetim kurulu kararýnýn tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler.
3. Ýþyeri bakýmýndan:
Ýþyeri kiralýk ise noter tasdikli kira kontratý,
Tasdikli tapu senedi sureti,
Yönetim planýnda aksine bir hüküm yoksa; tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliði ile alacaðý karar tutanaðý, tapuda iþ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluðu ile alacaðý karar tutanaðý, eklenecektir.
Yine burada da, belgelerin son altý ay içinde düzenlenmiþ olmasýna dikkat edilecektir.
Ýçkisiz istirahat ve eðlence yerinin devri halinde kiþi ve yer bakýmýndan yapýlan iþlemler tekrar edilir.
ÝÞLETME ÝZÝN BELGESÝ VERÝLMESÝ KOÞULU NEDÝR?
Kolluk tarafýndan hazýrlanan soruþturma dosyasýna, iþletmenin sýnýfý ve niteliði, bulunduðu binanýn fenni, sýhhi ve yangýn güvenliði bakýmýndan belediyece, toplum ve çevre saðlýðýna uygunluðu bakýmýndan da çevre saðlýk müdürlüðünce yapýlan inceleme sonuçlarý eklenir ve kolluk amirinin görüþ yazýsý ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayýna sunulur. Mülki amir tarafýndan içkisiz istirahat ve eðlence yerinin açýlmasýna ve faaliyette bulunmasýna izin verilmesini müteakip kollukça iþletme izin belgesi düzenlenir.
ÝÇKÝLÝ YERÝN AÇILMASI KOÞULU NEDÝR?
Ýçkili yerlerin açýlmasý ve faaliyette bulunmasý, polis ve jandarmanýn yapacaðý soruþturma neticesine göre en büyük mahalli mülki amirin iznine baðlýdýr.
Kamu kurumu niteliðindeki meslek kuruluþlarý, dernek, vakýf, sendika ve benzerlerine ait lokal, kamp ve dinlenme evleri gibi yerlerde kadehle ve açýk olarak içki satýlmasý ve bu yerlerin içkili yer niteliðinde faaliyet göstermesi halleri de bu hükme tabidir.
BAÞVURU VE ÝSTENECEK BELGELER NELERDÝR?
Yönetmeliðin 12’nci maddesine göre, içkili yer açmak ve iþletmek isteyen gerçek kiþinin bizzat kendisi, þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþilerinin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine baþvurur. Baþvuru dilekçesine:
1. Ýçkili yeri açacak ve iþletecek gerçek kiþi veya ortaklarý bakýmýndan:
Nüfus cüzdaný örneði,
Ýkâmetgah belgesi,
Bulaþýcý hastalýklarý olmadýðýna dair uzman hekimden alýnacak saðlýk raporu,
Adli sicil belgesi,
Renkli fotoðraf,
2. Þirket veya diðer özel hukuk tüzel kiþileri bakýmýndan:
Kuruluþ ilaný,
Açýlmasý istenilen içkili yer için, yönetim kurulu kararý tutanaðý ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararýyla verilmiþ yetki belgesi,
Açýlmasý istenilen içkili yeri iþletecek olan mesul müdür için yönetim kurulu kararýnýn tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler,
3. Ýþ yeri bakýmýndan:
Ýþ yeri kiralýk ise noter tasdikli kira kontratý,
Tasdikli tapu senedi sureti,
Yönetim planýnda aksine bir hüküm yoksa, tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliði ile, tapuda iþ yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluðu ile alacaðý karar tutanaðý,
4. Lokal, kamp ve dinlenme evleri için, baþvuruda bulunan kuruluþun kendi mevzuatýnýn öngördüðü belgeler, kuruluþun mevzuatýnda açýlma usulleri gösterilmemiþ ise (b) bendinde belirtilen belgeler,
5. Sabit veya seyyar olarak kullanýlan kara, deniz, hava ve her çeþit taþýma araçlarýnýn içkili yer olarak kullanýlmasýnýn istenmesi halinde, bu maddede belirtilen belgelerin yaný sýra, deniz araçlarý için baðlý olduðu veya bulunduðu liman baþkanlýklarýnýn, diðerleri için ilgili kurum ve kuruluþlarýnýn vereceði uygunluk yazýsý, eklenecektir.
Dikkat edilecek bir baþka husus ta, baþvuru belgelerinin son altý ay içinde düzenlenmiþ olmasý gereðidir.
ÝÞLETME ÝZÝN BELGESÝ VERÝLMESÝ KOÞULU NEDÝR?
Polis veya Jandarma tarafýndan hazýrlanan soruþturma dosyasýna, iþletmenin sýnýfý ve niteliði, bulunduðu binanýn fenni, sýhhi ve yangýn güvenliði bakýmýndan belediyece, toplum ve çevre saðlýðýna uygunluðu bakýmýndan çevre saðlýk müdürlüðünce yapýlan inceleme sonuçlarýnýn eklenmesi ve kolluk amirinin görüþ yazýsý ile birlikte mahallin en büyük mülki amirinin onayýna sunulmasý üzerine, mülki amir tarafýndan içkili yerin açýlmasýna ve faaliyette bulunmasýna izin verilmesini takiben kollukça iþletme izin belgesi düzenlenir.
Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama tesislerinin bünyelerinde açýlacak içkili yer için ayrý bir içkili yer iþletme izin belgesi düzenlenir.
V. KARAYOLU KENARINDA YAPILACAK VE AÇILACAK OLAN TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
Karayollarýnýn her iki tarafýnda karayoluna baðlantýyý saðlayacak geçiþ yollarý yönünden akaryakýt istasyonlarý, servis istasyonlarý, akaryakýt dolum istasyonlarý, sývýlaþtýrýlmýþ petrol gazlarý (LPG/CNG) dolum ve ikmal istasyonlarý, tehlikeli madde depolarý, umuma açýk park yerleri, umuma açýk garaj, yolcu terminali (otogar), yük terminali (nakliyat ambar ve depolarý), fabrika, iþhaný, çarþý, pazar yeri, toptancý hal, sinema, tiyatro ve benzeri eðlence yerleri, turistik yapý ve tesisler, malzeme ocak ve harmanlarý, maden ve petrol þantiye-ocak ve tesisleri, araç bakým-onarým-teþhir ve satýþ yerleri, otel, motel, lokanta, kahvehane, ticari bina,hububat-tütün-fýndýk-pancar ve benzeri tarým ürünleri depolarý, besi çiftliði ve ahýrlar, yolcu indirme-bindirme yerleri (durak), sürücü kurs yerleri, eðitim-saðlýk-spor-dini-kültürel ve benzeri amaçlý kamu ve özel yapýlarla bunlarýn sosyal tesisleri, üretme çiftlikleri, havuzlar, sabit kantarlar, trafolar, meskenler, trafik güvenliðini etkileyecek her türlü yapý ve tesisler ile,
Karayollarýnýn her iki tarafýndan sýnýr çizgisine elli metre mesafe içinde olup, geçiþ yollarý ile karayoluna baðlantý yapmaksýzýn yukarýda sayýlan yapý ve tesislerin yapýlmasý, açýlmasý ve iþletilmesi 15.5.1997 gün ve 22990 sayýlý Resmi Gazete'de yayýmlanarak yürürlüðe girmiþ olan "Karayollarý Kenarýnda Yapýlacak ve Açýlacak Tesisler Hakkýnda Yönetmelik"te belirtilen esas, usul ve kriterlere tabidir.
Söz konusu Yönetmelik, diðer Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerdeki tanýmlar saklý kalmak kaydýyla bu Yönetmeliðe tabi olan (Akaryakýt Ýstasyonu, Servis Ýstasyonu, Akaryakýt Dolum Ýstasyonu, Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazlarý (LPG) ve Sýkýþtýrýlmýþ Doðalgaz (CNG) Dolum Ýstasyonlarý, Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazlarý (LPG) Ýkmal Ýstasyonlarý, Tehlikeli Madde Depolarý, Umuma Açýk Parkyerleri, Umuma Açýk Garaj, Yolcu Terminali (Otogar), Yük Terminali (Nakliyat Ambar ve Depolarý), Fabrika, Ýþhaný, çarþý, Pazaryeri; Toptancý Hal, Sinema, Tiyatro, Gazino ve Benzeri Eðlence Yerleri, Turistik Yapý ve Tesisler, Malzeme Ocak ve Harmanlarý, Maden ve Petrol Þantiye-ocak ve Tesisleri, Araç Bakým-Onarým Yerleri, Araç Teþhir ve Satýþ Yerleri, Otel-Motel, Lokanta, Kahvehane, Hububat-Tütün-Fýndýk-Pamuk-Pancar ve Benzeri Tarým Ürünü Depolarý, Üretme Çiftliði ve Ahýrlar, Ticari Bina, Yolcu Ýndirme-Bindirme Yerleri (Durak), Taksi Duraklarý, Minibüs ve Otobüs Duraklarý, Sürücü Kurs Yerleri, Havuzlar, Sabit Kantarlar, Trafolar, Meskenler, Devletyolu, Ýlyolu, Kavþak Baþlangýcý, Toplayýcý Yol (Yan Yol), Geçiþ Yolu, Belediye Sýnýrý, Mücavir Alan, Nazým Ýmar Planý, Yerleþme Alaný (Ýskan Sýnýrý), Karayolu Sýnýr Çizgisi,) çok çeþitli tesis ve terimlerin tanýmlarýný ayrýntýlý olarak yapmýþtýr.
Bu Yönetmelik kapsamýndaki tesislerin açýlarak faaliyete geçebilmesi için, yol ve trafik güvenliðinin saðlanmasý amacýyla karayoluna baðlantýyý saðlayacak geçiþ yollarý yönünden Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmasý gerekmektedir. Bu izin, 3194 sayýlý Ýmar Kanunu gereðince alýnmasý gerekli ruhsatlar yerine geçmemektedir. Ancak, 3194 sayýlý Ýmar Kanunu'nun öngördüðü inþaat ruhsatý alýnsa bile, Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmadan inþaata baþlanýlamaz.
Diðer taraftan, yapýlanma, arazi kullanýmý ve diðer hususlarla ilgili olarak görevli ve yetkili kuruluþlardan da gerekli izinlerin alýnmasý zorunludur.
BELEDÝYE SINIRLARI DIÞINDA KARAYOLU KENARINDAKÝ YAPI VE TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
Belediye sýnýrlarý dýþýndaki karayollarý kenarýnda yapýlacak ve açýlacak tesislerden karayoluna baðlantý yapýlmak istenmesi halinde Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi, yolu yapan ve bakým altýnda tutan kuruluþtan alýnýr.
GEÇÝÞ YOLU ÝZÝN BELGESÝ ALMA KOÞULU NEDÝR?
Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi almak için;
Bu Yönetmelikte ve Geçiþ Yolu Ön Ýzin Belgesinde belirtilen þartlara uygun olarak inþaatý bitirilen tesis sahipleri, ön izin belgesini Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi ile deðiþtirmek üzere Ýlgili Kuruluþun Bölge Müdürlüðüne müracaat eder. Ýlgili Kuruluþça yerinde yapýlan inceleme neticesinde Yönetmelik þartlarýna aykýrý bir durum olmadýðý tespit edilirse Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi verilir.
Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi verilen tesisler için 3194 sayýlý Ýmar Kanunu ve buna baðlý Yönetmeliklere göre ilgili Valilikten Yapý Kullanma Ýzni alýnýr. Ýnþaatý, bu Yönetmelik hükümleri ile Geçiþ Yolu Ýzin Belgesinde belirtilen hususlara aykýrý olarak bitirilen tesislere, yapý kullanma izin belgesi verilemez.
BELEDÝYE SINIRLARI ÝÇÝNDE BULUNAN KARAYOLU KENARINDAKÝ YAPI VE TESÝSLER ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM
Adý geçen Yönetmelikte sayýlan tesislerin belediye ve mücavir alan sýnýrlarý içindeki karayollarý kenarýnda yapýlmasý ve açýlmasý için,
Ýlgili Belediye Baþkanlýðýndan Geçiþ Yolu Ýzin Belgesi alýnmasý,
Ýlgili Belediye Baþkanlýðýnýn da trafik güvenliði bakýmýndan, bu Yönetmelikte belirtilen þartlarýn yerine getirilmesini saðlamalarý, zorunludur.
Ayrýca, dikkat edilmesi gereken bir baþka husus, karayolu kenarýnda yapýlacak ve açýlacak olan tesislere, bu Yönetmelik hükümlerinin yaný sýra, tesis hangi iþyeri niteliðini taþýyorsa, (sýhhi, gayri sýhhi, umuma açýk, eðlence yeri, gýda vb.) onunla ilgili mevzuattan kaynaklanan kriterlere göre deðerlendirilerek açýlýþ ve çalýþma ruhsatlarýnýn verilmesidir.
VI. SAHÝPLÝ ARAZÝLERDEKÝ OCAKLAR ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
1901 tarihli Taþocaklarý Nizamnamesinin 1. maddesinde "Ocaklar; somaki, alçý, kireç, çakmak, kaldýrým, deðirmen, litografya, mermer çeþitleri, çakýl, gre, granit ve kumlu ve benzeri taþlarla amyant, pozolan, strasi, bazalt, lavmarin, tebeþir, üstübeç, kil, çimento, kaolen, feldspat ve buna benzer cisimlerden, yün ve yapaðý temizlenmesi, çanak çömlek ve benzeri ürünler, boya imali veya topraðýn kuvvetlendirilmesi için tarýmla uðraþanlar tarafýndan kullanýlan piritli topraklarla diðer topraklardan ve bunlara benzer diðer maddelerden ibarettir." þeklinde tanýmlanan taþ, kum, toprak, çakýl vb. ocaklar; þahýslarýn mülkiyetinde bulunan arazilerde çýkarsa bu Nizamname'nin 2 nci maddesi uyarýnca iþletme hakký arazi sahibine aittir.
Keza, bir kimse tasarrufu altýnda bulunan arazide meydana çýkan ocaklardan, kendine ait özel inþaat ve imalat (yapým iþleri) için ihtiyaç duyduðu maddeleri, ayný Nizamname'nin 3. maddesi hükmüne göre, hükümete (vilayete) durumu haber vermeye, harç ve vergi ödemeye zorunlu olmadan çýkarýp kullanabilir.
Ancak, kendi tasarrufu altýnda bulunan veya sahibini razý ettiði arazide ticaret amacýyla ocak açmak ve iþletmek isteyenler, durumu vilayete bir dilekçe ile bildirmeye zorunludur. dilekçede;
Baþvuranýn adý, soyadý ve adresi,
Eðer arazi baþkasýnýn tasarrufunda ise onun adý, soyadý ve rýzasýnýn alýnmýþ olduðu,
Anýlan yerde ocak açýlmasý ve iþletilmesinden dolayý doðacak zarar ve ziyaný ödemeyi üstleneceði,
Civarýnda bulunan yapý ve tesislere, diðer emlake ve yollara ve en yakýnýndaki akarsuya göre iliþkisi,
Ocaðýn yerüstünde mi yoksa kazýlmak suretiyle toprak altýnda mý açýlacaðý,
Ocaktan çýkarýlacak maddelerin cinsi, türü ve nereye taþýnýp gönderileceði,
Ocaðýn tahmini durumu ve büyüklüðü, gösterilir.
Bu dilekçeye ocaðýn açýlýp iþletilmesinden dolayý doðacak zarar ve ziyanýn ödeneceðine dair bir adet kefalet senedi ile arazi bir baþka kimsenin tasarrufu altýnda ise rýzasýnýn alýndýðýna ve kendisine ne kadar bedel veya ücret verileceðine ve ne kadar bir süre için mukavele yapýldýðýna dair arazi sahibi tarafýndan mühürlü ve noterden onaylý bir senet baðlanacak ve açýlmasý ve iþletilmesi için baþvurulan ocaklardan çýkarýlacak maddelerin gerek ham, gerek iþlenmiþinden ikiþer parça örnek (numune) de birlikte verilecektir.
Bu numunelerden biri mahallindeki resmi dairede alýkonulup, diðeri 15. maddede yazýlý olduðu þekilde Maden Bakanlýðýna gönderilecektir. Ocaðýn iþletilmesi için toprak altýnda kuyu ve maðara açmak gerekirse, aþaðýda belirtildiði gibi düzenlenecek haritanýn üç nüshasý dilekçeye baðlanmalýdýr. Bu nüshalardan bir mahalli dairede saklanýr ve diðeri 15. madde uyarýnca Maden Bakanlýðýna gönderilir, üçüncü nüshasý da onaylanarak dilekçe sahibine verilir. Sözü geçen harita 1/500 ölçeðinde düzenlenip, bunda ocaðýn açýlmasý ve iþletilmesine gerekçeli arazinin miktarý ile ocaðýn açýldýðý arazinin sýnýrlarý ve o sýnýrdan itibaren dört yönde ikiyüz elliþer metre uzaklýk içinde mevcut bütün binalar ile her yönde ikiyüz elliþer metre uzaklýk içinde mevcut bütün binalar ile her çeþit akarsu ve açýlmasý gerekli uyu ve maðara çýkýþlarý gösterilecektir.
(Not: 1925 tarihli Genelge'ye göre, bu maddede istenildiði gibi evrakýn ve belgelerin Maden Bakanlýðýna gönderilmesine gerek olmayýp, her türlü incelemenin il'de yapýlmasý ve sonuçlandýrýlmasý yeterlidir.)
DEVLETÝN HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDAKÝ VE DEVLETÝN ÖZEL MÜLKÝYETÝNDEKÝ YERLERDE BULUNAN OCAKLAR ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
178 sayýlý Maliye Bakanlýðýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/b maddesi gereðince, hazinenin özel mülkiyetindeki yerler ile ormanlar ve devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki diðer yerlerde bulunan taþ, kum ve çakýl ocaklarý Milli Emlak Genel Müdürlüðü tarafýndan kiraya verilecek, il özel idare tarafýndan da Taþocaklarý Nizamnamesinin 19.maddesine göre ruhsatlandýrýlarak, rüsuma baðlanacaktýr.
186 sayýlý Milli Emlak Genel Tebliðinde; taþ, kum ve çakýl ocaklarýnýn kiraya verilmesi esas usulleri;
" F- Orman sýnýrlarý içinde, Devletin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki yerlerde bulunan taþ, kum ve çakýl ocaklarý teþkilatýmýzca kiraya verilecektir.
Devletin hüküm ve tasarrufu altýnda veya orman sýnýrlarý içinde bulunup, 484 sayýlý KHK'nin yürürlüðe girdiði 13.07.1993 tarihinden önce özel idare veya orman idaresince kiraya verilen taþ, kum ve çakýl ocaklarýna ait kira bedellerinin, kiracý ile akti iliþkinin devam etmekte olduðu dikkate alýnarak, sözleþmelerin sona ereceði tarihe kadar; sözü edilen idarelerce tahsil edilmesine devam edilecektir. Sözleþmenin bitim tarihinden itibaren, kiraya verme iþlemi Bakanlýðýmýzca yapýlacaktýr.
Taþ, kum ve çakýl ocaklarý, kiraya verilmeden önce, o yerde ocak açýlmasýnda sakýnca olup olmadýðý hususu, Karayollarý Bölge Müdürlüðü, Devlet Su Ýþleri Bölge Müdürlüðü, Ýl Özel Ýdare Müdürlüðü, Özel Çevre Koruma Kurumu Baþkanlýðý gibi kuruluþlardan sorulacak, ocak açýlmasýnda sakýnca olup olmadýðý belirlendiði takdirde, kiraya verme iþlemlerine baþlanacaktýr. Þayet ocak orman sýnýrlarý içinde ise, bu alanda ocak açýlmasýna izin verildiðine dair, Orman Genel Müdürlüðünden alýnacak izin belgesi istenecektir.
Taþ, kum ve çakýl ocaðýnýn tahmini kira bedelinin tespitinde, öncelikle ocak sahasýnda bulunan malzemenin metreküp veya ton olarak miktarý belirlenecek, daha sonra bu malzemenin ocaktaki fiyatý dikkate alýnarak, tahmini kira bedeli aþaðýdaki formüle göre tespit edilecektir.
(m3 veya ton olarak taþýnmaz malda bulunan malzeme miktarý) x (m3 veya ton olarak malzemenin ocaktaki fiyatý) = (tahmini kira bedeli)
Kira süresi, ocakta bulunduðu belirlenen malzemenin, ne kadar sürede alýnabileceði gözönünde bulundurularak tespit edilecektir.
Bir yýldan uzun süreli ihalelerde ve müþterinin kira bedelini taksitle ödeme talebinde bulunmasý halinde, ilk yýl kira bedeli aþaðýdaki formüle göre belirlenecektir.
(Ýhale Bedeli) : (Kira Süresi) = (Ýlk Yýl Kira Bedeli)" olarak belirlenmiþtir.
Taþ, kum, çakýl ve toprak ocaklarýnýn kiraya verilmesinde yetki hususu ise 202 Sýra Nolu Milli Emlak Genel Tebliðinde;
"Ormanlar ve Devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki diðer yerler ile Devletin özel mülkiyetindeki yerlerde bulunan su ürünleri üretim yerleri, kaynak sularý, taþ, kum, çakýl ve toprak ocaklarýnýn kiraya verilmesi iþlemlerini yapmak hükümleri getirilerek, bu gibi yerlerin kiraya verme yetkisi Bakanlýðýmýza verildiðinden, 186 sayýlý Milli Emlak Tebliðinin F bölümüne göre iþlem yapýlmaya devam edilecektir" þeklinde tespit edilmiþtir.
TAÞ, KUM VE ÇAKIL OCAKLARININ RUHSATLANDIRILMASI KOÞULLARI NELERDÝR?
Taþ, kum ve çakýl ocaklarý, Devletin özel mülkiyetindeki taþýnmaz mallar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altýnda bulunun yerlerde iþletilecekse, öncelikle Milli Emlak Genel Müdürlüðünden kiralanmasý, daha sonra da Taþocaklarý Nizamnamesi'nin 4. maddesi gereðince ihaleye gidilmeden kiracý adýna özel idare tarafýndan Tüzüðün 19.maddesine göre ruhsat verilerek rüsuma baðlanmasý gerekmektedir.
1901 tarihli Taþocaklarý Nizamnamesinin 1. maddesinde "Ocaklar; somaki, alçý, kireç, çakmak, kaldýrým, deðirmen, litografya, mermer çeþitleri, çakýl, gre, granit ve kumlu ve benzeri taþlarla amyant, pozolan, strasi, bazalt, lavmarin, tebeþir, üstübeç, kil, çimento, kaolen, feldspat ve buna benzer cisimlerden, yün ve yapaðý temizlenmesi, çanak çömlek ve benzeri ürünler, boya imali veya topraðýn kuvvetlendirilmesi için tarýmla uðraþanlar tarafýndan kullanýlan piritli topraklarla diðer topraklardan ve bunlara benzer diðer maddelerden ibarettir." þeklinde tanýmlanan taþ, kum, toprak, çakýl vb. ocaklar; þahýslarýn mülkiyetinde bulunan arazilerde çýkarsa bu Nizamname'nin 2 nci maddesi uyarýnca iþletme hakký arazi sahibine aittir.
Keza, bir kimse tasarrufu altýnda bulunan arazide meydana çýkan ocaklardan, kendine ait özel inþaat ve imalat (yapým iþleri) için ihtiyaç duyduðu maddeleri, ayný Nizamname'nin 3. maddesi hükmüne göre, hükümete (vilayete) durumu haber vermeye, harç ve vergi ödemeye zorunlu olmadan çýkarýp kullanabilir.
Ancak, kendi tasarrufu altýnda bulunan veya sahibini razý ettiði arazide ticaret amacýyla ocak açmak ve iþletmek isteyenler, durumu vilayete bir dilekçe ile bildirmeye zorunludur. dilekçede;
Baþvuranýn adý, soyadý ve adresi,
Eðer arazi baþkasýnýn tasarrufunda ise onun adý, soyadý ve rýzasýnýn alýnmýþ olduðu,
Anýlan yerde ocak açýlmasý ve iþletilmesinden dolayý doðacak zarar ve ziyaný ödemeyi üstleneceði,
Civarýnda bulunan yapý ve tesislere, diðer emlake ve yollara ve en yakýnýndaki akarsuya göre iliþkisi,
Ocaðýn yerüstünde mi yoksa kazýlmak suretiyle toprak altýnda mý açýlacaðý,
Ocaktan çýkarýlacak maddelerin cinsi, türü ve nereye taþýnýp gönderileceði,
Ocaðýn tahmini durumu ve büyüklüðü, gösterilir.
Bu dilekçeye ocaðýn açýlýp iþletilmesinden dolayý doðacak zarar ve ziyanýn ödeneceðine dair bir adet kefalet senedi ile arazi bir baþka kimsenin tasarrufu altýnda ise rýzasýnýn alýndýðýna ve kendisine ne kadar bedel veya ücret verileceðine ve ne kadar bir süre için mukavele yapýldýðýna dair arazi sahibi tarafýndan mühürlü ve noterden onaylý bir senet baðlanacak ve açýlmasý ve iþletilmesi için baþvurulan ocaklardan çýkarýlacak maddelerin gerek ham, gerek iþlenmiþinden ikiþer parça örnek (numune) de birlikte verilecektir.
Bu numunelerden biri mahallindeki resmi dairede alýkonulup, diðeri 15. maddede yazýlý olduðu þekilde Maden Bakanlýðýna gönderilecektir. Ocaðýn iþletilmesi için toprak altýnda kuyu ve maðara açmak gerekirse, aþaðýda belirtildiði gibi düzenlenecek haritanýn üç nüshasý dilekçeye baðlanmalýdýr. Bu nüshalardan bir mahalli dairede saklanýr ve diðeri 15. madde uyarýnca Maden Bakanlýðýna gönderilir, üçüncü nüshasý da onaylanarak dilekçe sahibine verilir. Sözü geçen harita 1/500 ölçeðinde düzenlenip, bunda ocaðýn açýlmasý ve iþletilmesine gerekçeli arazinin miktarý ile ocaðýn açýldýðý arazinin sýnýrlarý ve o sýnýrdan itibaren dört yönde ikiyüz elliþer metre uzaklýk içinde mevcut bütün binalar ile her yönde ikiyüz elliþer metre uzaklýk içinde mevcut bütün binalar ile her çeþit akarsu ve açýlmasý gerekli uyu ve maðara çýkýþlarý gösterilecektir.
(Not: 1925 tarihli Genelge'ye göre, bu maddede istenildiði gibi evrakýn ve belgelerin Maden Bakanlýðýna gönderilmesine gerek olmayýp, her türlü incelemenin il'de yapýlmasý ve sonuçlandýrýlmasý yeterlidir.)
DEVLETÝN HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDAKÝ VE DEVLETÝN ÖZEL MÜLKÝYETÝNDEKÝ YERLERDE BULUNAN OCAKLAR ÝLE ÝLGÝLÝ KAPSAM NEDÝR?
178 sayýlý Maliye Bakanlýðýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/b maddesi gereðince, hazinenin özel mülkiyetindeki yerler ile ormanlar ve devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki diðer yerlerde bulunan taþ, kum ve çakýl ocaklarý Milli Emlak Genel Müdürlüðü tarafýndan kiraya verilecek, il özel idare tarafýndan da Taþocaklarý Nizamnamesinin 19.maddesine göre ruhsatlandýrýlarak, rüsuma baðlanacaktýr.
186 sayýlý Milli Emlak Genel Tebliðinde; taþ, kum ve çakýl ocaklarýnýn kiraya verilmesi esas usulleri;
" F- Orman sýnýrlarý içinde, Devletin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki yerlerde bulunan taþ, kum ve çakýl ocaklarý teþkilatýmýzca kiraya verilecektir.
Devletin hüküm ve tasarrufu altýnda veya orman sýnýrlarý içinde bulunup, 484 sayýlý KHK'nin yürürlüðe girdiði 13.07.1993 tarihinden önce özel idare veya orman idaresince kiraya verilen taþ, kum ve çakýl ocaklarýna ait kira bedellerinin, kiracý ile akti iliþkinin devam etmekte olduðu dikkate alýnarak, sözleþmelerin sona ereceði tarihe kadar; sözü edilen idarelerce tahsil edilmesine devam edilecektir. Sözleþmenin bitim tarihinden itibaren, kiraya verme iþlemi Bakanlýðýmýzca yapýlacaktýr.
Taþ, kum ve çakýl ocaklarý, kiraya verilmeden önce, o yerde ocak açýlmasýnda sakýnca olup olmadýðý hususu, Karayollarý Bölge Müdürlüðü, Devlet Su Ýþleri Bölge Müdürlüðü, Ýl Özel Ýdare Müdürlüðü, Özel Çevre Koruma Kurumu Baþkanlýðý gibi kuruluþlardan sorulacak, ocak açýlmasýnda sakýnca olup olmadýðý belirlendiði takdirde, kiraya verme iþlemlerine baþlanacaktýr. Þayet ocak orman sýnýrlarý içinde ise, bu alanda ocak açýlmasýna izin verildiðine dair, Orman Genel Müdürlüðünden alýnacak izin belgesi istenecektir.
Taþ, kum ve çakýl ocaðýnýn tahmini kira bedelinin tespitinde, öncelikle ocak sahasýnda bulunan malzemenin metreküp veya ton olarak miktarý belirlenecek, daha sonra bu malzemenin ocaktaki fiyatý dikkate alýnarak, tahmini kira bedeli aþaðýdaki formüle göre tespit edilecektir.
(m3 veya ton olarak taþýnmaz malda bulunan malzeme miktarý) x (m3 veya ton olarak malzemenin ocaktaki fiyatý) = (tahmini kira bedeli)
Kira süresi, ocakta bulunduðu belirlenen malzemenin, ne kadar sürede alýnabileceði gözönünde bulundurularak tespit edilecektir.
Bir yýldan uzun süreli ihalelerde ve müþterinin kira bedelini taksitle ödeme talebinde bulunmasý halinde, ilk yýl kira bedeli aþaðýdaki formüle göre belirlenecektir.
(Ýhale Bedeli) : (Kira Süresi) = (Ýlk Yýl Kira Bedeli)" olarak belirlenmiþtir.
Taþ, kum, çakýl ve toprak ocaklarýnýn kiraya verilmesinde yetki hususu ise 202 Sýra Nolu Milli Emlak Genel Tebliðinde;
"Ormanlar ve Devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki diðer yerler ile Devletin özel mülkiyetindeki yerlerde bulunan su ürünleri üretim yerleri, kaynak sularý, taþ, kum, çakýl ve toprak ocaklarýnýn kiraya verilmesi iþlemlerini yapmak hükümleri getirilerek, bu gibi yerlerin kiraya verme yetkisi Bakanlýðýmýza verildiðinden, 186 sayýlý Milli Emlak Tebliðinin F bölümüne göre iþlem yapýlmaya devam edilecektir" þeklinde tespit edilmiþtir.
TAÞ, KUM VE ÇAKIL OCAKLARININ RUHSATLANDIRILMASI KOÞULLARI NELERDÝR?
Taþ, kum ve çakýl ocaklarý, Devletin özel mülkiyetindeki taþýnmaz mallar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altýnda bulunun yerlerde iþletilecekse, öncelikle Milli Emlak Genel Müdürlüðünden kiralanmasý, daha sonra da Taþocaklarý Nizamnamesi'nin 4. maddesi gereðince ihaleye gidilmeden kiracý adýna özel idare tarafýndan Tüzüðün 19.maddesine göre ruhsat verilerek rüsuma baðlanmasý gerekmektedir.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |