Ikinci Osman, Sultan Birinci Ahmed'in büyük oğludur. 3 Kasım 1604 Çarsamba günü Istanbul'da doğmus ve Osmanoğulları'nın on altıncısı olarak on dört yasında taht'da çıkmıs, böyle küçük yasta cülûsu dolayısıyla «Genç Osman» diye anılagelmistir.
Ikinci Osman'ın annesi Mâhfirûze Sultan'dır. Birinci Ahmed'in oğullarından Murad (Dördüncü Murad) iIe, Ibrahim (yanlıs olarak «deli» diye anılan) ise, Mâhpeyker Kösem Sultan'dan doğmuslardır. Blrinci Ahmed'in ölümü üzerine büyük oğlu ikinci Osman'ın taht'da çıkması gerekirken, âni blr değisiklikle, Osman Gazi'den beri devam edegelen verâset kanunu bir tarafa itilivermiş ve babadan oğula intikal eden saltanat, bu ânda «Ekberiyyet» kaidesine bağlanarak, İkinci Osman'in yerine, taht'da amcası Birinci Mustafa çıkıvermiş veya daha doğru bir tâbirle. çıkartılıvermiştir..
Bu iş, Kösem Sultan'ın mel'anetidir!.. Kendi çocuklarına taht yolunu açabilmek için, muvazenesi bozuk olan ve ser'an Hilâfetî caiz olmayan Birinci Mustafa'nın taht'da çıkarmasını Kösem Sultan temin etmiş ve bu müvazenesi bozuk pâdişah, nasıl olsa ilerde halledileceğinden. zaman kazanıp oğlu Muradı taht'da çıkarmak gayesiyle Ocak Ağalarını ve bâzi devlet erkânını elde ederek verâset usulünû el çabukluğuyla değistirmiş, böylece Ikinci Osman'i saltanattan mahrum etmek, istemişse de, muvaffak olamamıştır!.. Gerçi, Birinci Ahmed'den sonra Birinci Mustafa pâdisah olmuştur ama, saltanati ancak doksan altı gün sürmüş ve muvazenesizliği dolayısıyla halledilen bu on beşinci Osmanlı pâdişah yerine, 26 Şubat 1618 Pazartesi günü Genç Osman taht'da çıkmıştır. Buna rağmen. Kösem Sultan mel'anetin de devam etmiş ve «Hâile-i Osmaniyye» ile Genç Osman'i alasaği etmesini bilmistir!..
Osmanli pâdisahlari içinde zekâsi, kuvvetli tahsil ve terbiyesi yanisira, fizik güç ve irâde sağlamliğiyle de temayüz eden Genç Osman, yasindan umulmayacak derecede büyük ve mühim islere tesebbüs edip, âni bir hamle ile bunlari tatbike koyulmustur !.. Sayalim, bu büyük ve mühim islerden bazilarini:
- Tereddi ve tefessüh edip kozmopolit bir cemiyet haline gelen Yeniçeri ve Sipahi Ocaklarini tamamiyle ilga ve imha ederek, onlarin yerine, Anadolu. Suriye ve Misir Türkleriyle Türkmenlerinden milli bir ordu kurmak.
- Payitahti Istanbul'dan Anadolu'ya nakledip, kozmopolit bir muhitten millî bir muhite geçmek.
- Ilmiyye sinifinin siyasî ve malî kudret ve nüfuzunu kirarak, bozulmaya baþlayan bu zümreyi islah etmek
- Kozmopolit saray an'anelerini değistirerek «Harem-i Hümâyûn»u tasfiye etmek ve hânedanin Türk ailelerinden nikahla kiz almasina yol açmak.
- Fâtih ve Kanunî'nin eskiyen mevzuati yerine yeni kanunlar tedvin etmek.
Niyyetûm hidmet idi saltanat-u devtetime
Çalisur hâsid ü bedbâh, aceb nekbetime.
(Niyyetim, saltanat ve devletime hizmet etmekti amma, ne iştir ki, kiskanç ve kötû dilekliler hep felâketime çalisir.)