SINAV KAYGISI İLE NASIL BAŞEDEBİLİRİM ?
SINAV KAYGISINA NEDEN OLAN FAKTÖRLER:
1- Ailenin ve öğretmenin öğrenciyle ilgili beklenti düzeylerinin yüksek olması,
2- Öğrencilerin kendi gerçek kapasitesini bilmemesi ve kapasitesinin üstünde beklenti düzeyine sahip olması,
3- Öğrencinin kendisine yeteri düzeyde güvenmemesi,
4- Kendi sınav başarı düzeyi ile başaklarının sınav başarı düzeyleri arasında
kıyaslama yapma alışkanlığının olması,
5- Öğrencinin verimli ders çalışma yöntemlerini bilmemesi,
6- Gelecekte iyi bir üniversiteye girmek ve iyi bir meslek sahibi olmak konusundaki endişeleri,
7- Öğrencinin sınavları ölüm-kalım savaşı gibi görmesi ve aşırı düzeyde kaygılanması,
8- Sınav sonucu başarısız olma durumunda çevresi tarafından (anne-baba, arkadaşları ve akrabaları) olumsuz eleştirilere maruz kalma endişesi sınav kaygısına neden olan faktörlerdir.
SINAV KAYGISINI AZALTMAK İÇİN ÖĞRENCİYE YÖNELİK ÖNERİLER
1- Okul içindeki günlük çalışmalarda başarılı olmak konusunda temel şart düzenli tekrarlardır. Çünkü başarmak için ölçü, kitap başında çok zaman geçirmek değil, “bilgiyi kendine mal etmektir.”
2- Sınavdan önce insan zihni kolayca endişe ve kuruntulara kayma eğilimindedir. Böyle bir durum hem dikkati dağıtır hem de zaman kaybına yol açar. Bunun için kendi kendinize yüksek sesle “şimdi çalışma zamanı, endişe ve kuruntulara yer yok” deyin.
3- Tekrarlarınızı ders çalıştığınız yerde yapın. Böylece öğrenme ile öğrenme mekanı arasındaki ilişkiyi pekiştirmiş olursunuz. En önemlisi zihninizin dağılmasını önlemiş olursunuz.
4- Tekrarlarınızı notlarınızdan yapın. Eğer derslerde not tuttuysanız ve bunları yeniden yazdıysanız işiniz bir hayli kolaylaşmış demektir.
Not Tutarken;
1- Kitapta her yazanı not olarak çıkartmaktan veya öğretmenin her söylediğini not etmekten kaçının.
2- Notlarınızdaki birinci ve ikinci önem derecesine sahip olan bilgileri ayırmak için bir işaretleme sistemi kullanın (örneğin, renkli kalemlerle farklı renklerde çizmek gibi).
3- Notlarınızda şunlar olmalıdır: Tanımlamalar, benzerlik ve ayrılıklar, isimler, örnekler.
4- Sosyal derslerin çok sayıda tekrar yaparak ve anlatarak; fen derslerinin ve matematiğin bol problem çözerek öğrenileceğini akıldan çıkartmayın. Fen derslerinin anlatma ve prensiplere dayanan bölümünde ancak çok sayıda tekrarla öğrenileceğini unutmamak gerekir.
5- Öğrenme üzerinde en az bozucu etki yapan etkinlik “uykudur.” Bu nedenle sınavdan önceki gece yatmadan önce hızlı bir tekrar yapın. Sabah kalktıktan sonra kahvaltıdan önce bir kere daha tekrar yaparsanız bilgiyi hafızanıza iyice yerleştirmiş olursunuz. Böylece uyku sırasında salgılanan bazı maddelerin yeni öğrendiğiniz bilgiyi pekiştirmesine imkan vermiş ve eğitim başarınızı köklü olarak yükseltmiş olursunuz.
6- Çalışmaya başladıktan kısa bir süre sonra zihninizi endişelerin işgal ettiğini, kuruntulara ve hayallere daldığınızı fark ederseniz çalışmanıza ara verin. Bu arada ağır ağır derin bir nefes alın, kısa bir süre tutun ve yavaş yavaş boşaltırken “bu sınavı başaracağım” deyin.
7- Bundan sonra bir kağıda veya kartona, biraz önce içinizden tekrarladığınız “BU SINAVI BAŞARACAĞIM” cümlesini büyük harflerle yazın ve çalışma masanızın karşısına asın.
8- Okul içinde ders öğretmeninin hazırladığı sınavlarda, öğretmenin kaç soru sorduğunu, ne tür bilgiler istediğini araştırın. Bazı öğretmenler sorulara, kısa ve ayrıntılardan arınmış cevaplar, bazıları ayrıntılara kadar inilmiş cevaplar isterler. Bu incelikleri sınav sırasında öğretmeninize sorarak değil, sınavdan önce araştırarak edinin.
9- Soruların puan ağırlıklarını bilin ve yazmaya başlamadan önce cevaplayacağınız sırayı ve bunlara ayırdığınız süreyi belirleyin.
10- Gireceğiniz sınavın bütünüyle benzerinin bir provasını yapın. Eğer 20-40 dakikalık bir sınava girecekseniz, kendi kendinize muhtemel sorunlardan oluşan ve bu süreyi içine alan bir deneme sınavı yapın.
11- Sizi bekleyen bir giriş sınavı ise, sınav süresini tam olarak temsil eden en az iki deneme sınavına mutlaka katılın. Bunun için özel dershanelerin veya başka kurumların yaptıkları sınavları öğrencileri olmayacaksanız bile antreman amacıyla kullanın.
12- Sınava hazırlanırken veya sınav sırasında aklınıza “başarılı olamayacağınız”, “başkalarının sizden daha iyi çalıştığı” , “önceki bir sınavda daha çok çalıştığınız halde başarılı olamadığınız” gibi düşünceler gelebilir. Böyle durumlarda kendi kendinize şu soruları sorun: “Bu düşünce biçimi benim ders çalışmamı kolaylaştırıyor mu?”, “bu düşünce biçiminin bana faydası var mı?”. Bu sorulara hayır diyorsanız, bu düşünceleri bir tarafa bırakın ve çalışmaya devam edin.
13- Sınav başlamadan önce kendinizi heyecanlı ve fazla gergin hissediyorsanız sınıf içinde veya koridorda yürüyüş yapın.
14- Sınavlara hazırlanırken düzenli olarak fizik ve nefes egzersizi yapın.
Fizik Egzersiz
Fizik Egzersizinin Sağladığı Yararlar:
-Kas gevşemesi
-Zihinsel gevşeme
-Enerjide artış
-Duygusal boşalma ve rahatlık
-Daha iyi uyku
-Kendine güven artışı
-Endişelerde azalma
Günde 10-20 dakika düzenli egzersiz yapmanın sınavlara hazırlanan bir gence sağlayacağı yararların birincisi kaygıyı azaltması, ikincisi öğrenmede etkinliği artırmasıdır. Kaygıyla ortaya çıkan gerginlik, damarlarda daralmaya sebep olduğu için hücrelere giden kan miktarında azalmaya yol açar. Sınav stresini yoğun olarak hisseden gencin durumu budur. Böyle bir durumda, öğrenmeyi iki açıdan olumsuz etkiler.
Birincisi, gerginlik ve kaygı sırasında beden kimyasında mevcut olan fazla miktarda adrenalin, öğrenme işlevi için gerekli olan protein zincirinin kurulmasını engeller. İkinci sebep hücrelerin kapasitelerini yeterince kullanamamalarıdır. Bu nedenle düzenli olarak fizik egzersiz, adrenalin kullanılarak tüketilmesini sağladığı için kaygıyı azaltır ve dolaysıyla öğrenmeye elverişli bir zemin doğmasına sebep olur. Fizik egzersizi sırasında ortaya çıkan duygusal boşalma ve rahatlığın, kaygıda azalmanın, zihin ve kas gevşemesinin sebebi budur.
Nasıl Bir Egzersiz
Düzenli bir fizik egzersiz programı uygulamasıyla, öğrencilerin eşofman giyerek sabahları okul saatinden önce spor yapması kastedilmektedir. Günlük hayatın akışı içinde uygulanabilecek ve 15 dakikada tamamlanacak bir egzersiz çalışması önerilmektedir.
Ayrıca öğrenciler vakit bulduklarında, örneğin hafta sonlarında uzun süreli spor faaliyetleri yapabilir. 10 ile 15 dakika ile bir saat arasında değişebilecek yürüyüşlerde faydalı olmaktadır.
Nefes Egzersizleri
Sınav kaygısının ortaya çıkardığı olumsuz durumlardan birisi de gerginliktir. Bunun izlerini kaygı duygusunun yaşandığı bir durumda, kaslarımızın gergin olmasında, kalp atışlarının hızlanmasında, nefes alış-verişlerinin sıklaşmasında, avuçlarımızın terlemesinde, midede fazla miktarlarda salgılanan asitte görmek mümkündür.
Kaygı duygusuyla baş edebilmek için, fizyolojik yapımızı etkileyen bu gerginlik tepkisinden kurtulmak gerekecektir. Kaygıya neden oluşturan uyarıcılar karşısındaki gerginlik tepkisi yerine gevşeme tepkisinin gösterilmesi gerekmektedir.
Gevşeme tepkisinin verilebilmesi içinde doğru nefes alıp-vermeyi öğrenmek gerekir. İyi nefes ağır, derin ve sessiz olmalıdır. Doğru bir nefes yavaş olarak burundan alınır, sessiz olur, akciğerin bütününü doldurur. Ve alındığının iki katı süreyle verilir. Nefes egzersizlerinden amaç akciğerin bütününü kullanmaktır.
Temel Nefes Egzersizi
1-Nefes alma egzersizine başlamadan önce sağ avucunuzu göbeğinizin hemen altına, sol elinizi göğsünüzün üstüne koyun ve gözünüzü kapatın.
2-Nefes almadan önce ciğerlerinizi iyice boşaltın.
3-Akciğerlerinizi hava ile doldurun. Kısa bir süre bekleyin, nefesinizi aldığınızdan iki katı sürede boşaltın. Yeni bir nefes almadan iki saniye bekleyin.
4-İkinci ve üçüncü maddede yazılanları tekrarlayarak bir derin nefes daha alın ve verin. Egzersizi bir iki defa daha tekrarlayıncaya kadar mutlaka en az 4-5 kere normal nefes alın.
Hayatın amacı kendine yeten bir insan olmak, yaşadıklarından memnun olmak ve bu memnuniyeti yakın çevresindeki insanlara da yaymaktır. Sınavlarda başarılı olmak, diploma sahibi olmak bu temel amaca yönelik araçlardır. Başarı sadece bir tek faktöre, hayatta ilerlenecek bir tek yöne bağlı değildir. Bu sebeple başarıyı bütün toplum için tek bir seçeneğe indirgemek gerçekten mutsuzluk getirmektedir.
Sınavlar öğrencinin ilgi, yetenek ve çalışma alışkanlıklarıyla kazanmış olduğu “bilgilerin değerlendirilmesidir”. Sınav, “kişiliğin değerlendirilmesi” değildir. Bu sebeple sınavlardaki başarıyla, kişilik değerini eşit görmemek, sınav için okulu düşünmek ve bu durumu bir ölüm-kalım savaşı haline getirmemek gerekmektedir. Sınavlardan önce zihninizde geçmişteki başarısızlıklarınızı değil başarınızı vurgulayın. Kendinize, kendi değeriniz altında değer biçmeyiniz. “Ben hiçbir şey beceremem, ben aptalım, sınavda başarılı olmazsam mahvolurum” gibi düşüncelerin problemi çözmeye hiçbir katkıları yoktur. Daha önceki başarısızlıklarınızdan başarısız olma sebeplerini araştırın ve onların telafi edilmesine çalışın. Bir başka deyişle, aynı sebeplerin yeni bir başarısızlığa yol açmasına izin vermeyin. Sınavlarda mutlaka başarmalıyım, sınavı kazanmalıyım yerine sınavlarda başarılı olacağım diye düşünmek daha gerçekçidir. “Meliyim-malıyım” şeklinde ifadeler düşünceleri istek olmaktan çıkarıp, yasa haline getirir. Bu isteği yerine gelmeyen kişi, bir başka isteğine yönelebilir. Oysa yasalar kesindir. Uyulamamasının bedeli ağırdır
|
|
