İLÇENİN KONUMU VE SINIRLARI
 

            Pazarcık, Akdeniz Bölgesinin Adana Bölümündedir. Güneybatı-  kuzeydoğu yönünde uzanan 170 km uzunluğunda ve 40 km  genişliğindeki Hatay-Maraş grabeninin kuzeydoğusunda bulunan Kahramanmaraş İli’ne bağlı bir  ilçe merkezidir.İlçenin; kuzeyinde Çağlayancerit, doğusunda Gölbaşı-Besni ve Araban, güneyinde Yavuzeli, Şehitkamil, güneybatısında Nurdağı, batısında da Türkoğlu ve Kahramanmaraş bulunmaktadır. Yüzölçümü 1710 km2 olan ilçe, köyler dahil tüm alanı ile birlikte 360-15I/ 370-42 I doğu boylamları; 370 11 I /380- 36 I kuzey enlemleri arasında yer alır.
 

            YÜZEY ŞEKİLLERİ
 

            Denizden yüksekliği (tüm alanının ortalama yüksekliği ) 850 m olan Pazarcık, Torosların dış kuşağını oluşturan Ahır dağının güneyinden başlayarak, güneye doğru gittikçe genişleyen Maraş Ovası’nın bir alt ovası durumunda olan Narlı Ovası’nın kuzeydoğu ucunda Hatay –Maraş oluğu boyunca akan ve Ceyhan Nehri’nin bir kolu olan Aksu Çayının güneyinde kurulmuştur. Şehrin üzerinde yer aldığı bu ova; güneye doğru Amanos dağı, doğu kenarında bir oluk gibi uzanan büyük çukurlukların kuzeydeki son parçasıdır. Bu çöküntü alanı Afrika Göller Yöresi’nden başlayarak Kızıldeniz, Lut gölü ve Amik Ovası  boyunca uzanan Ürdün  graben  sisteminin devamından  başka bir şey değildir. Dolayısıyla Pazarcık’ın  bu graben sistemi üzerinde yer alması ilçe ve çevresindeki oluşumların  jeolojisinin “IV. Zaman” içerisinde  oluştuğunu göstermektedir. Ancak bu oluşumlar içerisinde en önemlisi kratesa  ve eosen yaşlı tortullar ile IV. Zamana  ait alüvyon  örtüyü oluşturur. Bu arazi, doğudan batıya doğru alçalarak Narlı Ovası’na  kadar devam eder. İlçenin kuzeyindeki Kandil Tepesi (1704 m) ile doğudaki Ganidağı (1230 m) en yüksek noktalardır. Çevreleri de engebeli araziden oluşur. Kuzeydoğu – güneybatı istikametinde akan Aksu Çayı üzerinde Kartalkaya Barajı bulunmaktadır. İlçenin arazi ve toprak yapısı topoğrafik olarak iki bölgeye ayrılır: Birinci bölüm, güneybatıda yer alan ve verimli  alanları  oluşturan  Narlı Ovası; ikinci  bölüm ise dağlık ve engebeli  kısımdır. Güney ve batı kısmında Narlı Ovası  ve Aksu Çayı çevresindeki tarım alanlarında  sulu tarım yapılmaktadır. Kuzeydoğuda yer alan dağlık ve engebeli kısımda ise daha çok kuru tarım ve bağcılık yapılır. Bunların yanında Pazarcık, Araban ve Besni üçgeninde uzanan dağlık bölgede  Antep fıstığı yetiştirilir. İlçe arazisinin %50’si ormanlık alanlarla kaplıdır. %40’ı tarla, %7’si meyvelik, %1’i otlak, %1’i sebzelik alanlar ve %1’i de kullanılmayan alanlardan  oluşmaktadır.
 

             İKLİM ve YAĞIŞ
 

            Adana Bölümünün doğu ucunda yer alan ilçede, gerek denize uzaklık  gerekse yükseltinin  etkisiyle, Akdeniz ikliminin değişikliğe uğramış  karasallaşmış bir türü hüküm sürer. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise orta derecede soğuk ve yağışlıdır. Yağışlar genellikle kış mevsiminde yoğunlaşmıştır. Yazları ise kurak geçer. Kışın Akdeniz kıyılarında batı yönlü barametrik depresyonlar Akdeniz kıyılarını tesiri  altına aldıktan sonra İskenderun Körfezi çevresinde alanını genişleterek -genellikle doğuya doğru genişleyen- alçak basınç sistemi, bölgede bol yağışların düşmesine neden olur. Soğuk mevsimlerde Arabistan Yarımadası üzerinde görülen ve Dicle – Fırat havzaları arasına sokulan yüksek basınçlı hava hareketlerinin de bölgede yağışlara neden olduğu görülür.

            Yıllık yağışın mevsimlere dağılışına baktığımızda, en çok yağışın kış mevsiminde ( 350 mm ); en az yağışın da yaz mevsiminde  (10 mm.) düştüğünü görürüz. Diğer mevsimlerde ise sonbaharda 100.9 mm, ilkbaharda da 185.5 mm yağış düşer.

            Yağışın mevsimlere dağılışı, burada gerçek bir Akdeniz yağış rejiminin hakim olduğunu gösterir. Yörede yılın ortalama 71 günü yağışlı geçer. En yağışlı ay ocak (142 mm), en az yağış alan ay ise temmuzdur (3mm).  Sonuç olarak Pazarcık ve çevresinde Akdeniz yağış rejiminin hakim olduğu söylenebilir. Yörede yıllık ortalama yağış miktarı 693,7 mm olup bu yağışlar daha çok depresyonik ve orografiktir. 
 

           SICAKLIK
 

            Yıllık ortalama sıcaklık 16.7 oC’dir.  En soğuk ay ortalama 4.6 oC ile ocak, en sıcak ay ise 28.9 oC ile temmuzdur.

            İlçe ve çevresinde günlük sıcaklığın 30 oC’nin üzerine çıktığı tropik günlerin sayısı 118’dir. İlçe ve çevresinde sıcaklığın 0 oC’nin altına düştüğü günlerin sayısı yıllık ortalama 28’dir. Yörede tespit edilen en düşük sıcaklık 8 Şubat 1932 yılında “ –13,9 oC ” olarak tespit edilmiştir. 
 

            BASINÇ VE  RÜZGARLAR  
 

            Bölge, kış aylarında Doğu Akdeniz ve Sibirya yüksek basınç alanlarının etkisinden çıkamaz. Pazarcık’ta tespit edilen en hızlı rüzgar saniyede 39 m/s ile kuzeydoğu yönünden esen poyrazdır. Sonbahar ve kış aylarında ise Basra Körfezi’nde oluşan alçak basıncın etkisi altındadır. İlçenin hakim rüzgar yönü kuzeydir. 
 

            BİTKİ ÖRTÜSÜ VE AKARSULARI
 

            İklimin ve toprak özelliklerinin elverişliliği nedeniyle Pazarcık ve çevresi yakın bir geçmişe kadar çok daha gür ve çeşitli bitki topluluğuna sahipti. Başlıca türleri: karaçam, meşe , Antep fıstığı  ve çalılıklar. Bu bitki toplulukları daha sonraki dönemlerde bir taraftan tarla açma, bir taraftan hayvan otlatma ve yakacak temini gibi sebeplerle günümüze kadar büyük oranda tahrip edilmiştir. Bugün, ancak ilçe merkezindeki Ziyaret tepesinde dar bir alanda karaçam ormanı, diğer yüksek yerlerde ise bozulmuş meşelikler ve çam türlerinin oluşturduğu bir bitki topluluğuna rastlanır. Diğer yerlerde ise daha çok yörede “kesme”olarak adlandırılan maki türleri ile yabani fıstıkların oluşturduğu bir bitki topluluğuna rastlanır. İlçenin tek akarsu kaynağını  Çağlayancerit’ten doğan ve ilçe merkezinin kuzeyinde, kuzeydoğu-güneybatı istikametinde akan Aksu Çayı’dır.  Aksu Çayı’nın üzerinde Kartalkaya Barajı bulunmaktadır.1971 yılında hizmete giren Kartalkaya Barajı, 200.000 dekar alanın sulanmasını sağlamaktadır. 44 km ana, 72 km yedek, 205 km tersiyer ve 162 km drenaj kanalı mevcut olup, Narlı Ovası’ndaki 21 köyün üye olduğu Sol Sahil Sulama Birliğince idare edilmekte ve 120 .000 dekar alan sulanmaktadır. Sağ Sahil Sulama Birliği aracılığıyla da 7 köyümüze ait yaklaşık 50.000 dekar alan sulanmaktadır. Böylece ilçede sulanan arazi miktarı 170.000 dekarı bulmaktadır . 

            (Coğrafya Konu Bilgileri Coğrafya Öğretmeni Abdüllatif GÜMÜŞOLUK’un tez çalışmasından alınmıştır.)