T. C
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
ÇIRAKLIK SÖZLEŞMESİ
Fotoğraf
ÇIRAK ÖĞRENCİNİN;
1-Kimlik
Bilgileri
T.C. Kimlik No Nüfusa
Kayıtlı Olduğu
Adı İl
Soyadı İlçe
Doğum yeri Mahalle-Köyü
Doğum Tarihi
Baba Adı Cilt
No
Ana Adı Aile
Sıra No
Cinsiyeti Sıra
No
2- Çırağın 3- Çırağın Velisi veya Vasisinin
Merkez Numarası Adı
Sigorta Sicil No Soyadı
Öğrenim Durumu Mesleği
Alan
Meslek
Dalı Akrabalık
Derecesi
Ev Telefon No Ev
Tel. No.
İkametgah Adresi İkametgah
Adresi
SÖZLEŞME YAPILAN
İŞVEREN VEYA İŞVEREN VEKİLİNİN
ADI SOYADI Adı
Doğum Yeri ve
Tarihi İş
Yerinin
Adresi
Usta Öğreticilik
Belge Tarih ve
No
Telefon-Faks No
Kayıtlı
bulunduğu
Meslek
Kuruluşu
Dernek veya
Oda Sicil No İş
Yerinde Yapılan İşler
Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi Mayıs 2004-2560
Sayı
GENEL HÜKÜMLER
Madde 1- Bu sözleşme 3308
sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile bu Kanuna göre
hazırlanan yönetmelikler ve
konuyla ilgili Milli Eğitim Bakanlığınca alınan kararlara uygun
olarak çırak adayının kendisi
,velisi veya vasisi ile işyeri sahibi veya yasal temsilcileri
arasında imzalanır. Sözleşmeye
yazılı bilgilerin doğruluğundan sözleşmeyi tanzim eden
ve imzaları bulunan kişiler
sorumludurlar. Düzenlenen bu sözleşme merkez
müdürlüğünün onayladığı tarihten
itibaren yürürlüğe girer.
Madde 2- Dört adet düzenlenen
çıraklık sözleşmesi merkez müdürlüğünce
onaylandıktan sonra birer adedi
ilgili taraflarda (veli / vasi-işveren/vekili, işverenin kayıtlı
olduğu oda veya meslek
kuruluşu-çırağın teorik eğitim göreceği merkez müdürlüğü)
bulunur. Sözleşmelerin her
öğretim yılı başında ilgili merkez müdürlüğüne onaylatılması
gerekir. Sözleşme, fesih halinde
6 (Altı) işgünü içerisinde ilgili merkez müdürlüğüne
teslim edilir.
Madde 3- Deneme dönemi .....
aydır. Bu süre sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihte
başlar. Deneme döneminin sona
erdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde, taraflardan
birinin sözleşmeyi deneme dönemi
içinde feshettiğini ilgili merkez müdürlüğüne
bildirmemesi halinde sözleşme
kesinleşir.
İZİN VE ÜCRET
Madde 4- Çırak öğrenciye teorik
eğitim için ilgili merkez müdürlüğünün
hazırlayacağı programa göre haftada
bir gün, teorik eğitimin yoğunlaştırılmış yapılması
durumunda eğitim süresi kadar
ücretli izin verilir. Ayrıca İlgili merkez müdürlüğünde
düzenlenen tören, sosyal ve
sportif çalışmalarda görevlendirilen çırak öğrencilere görevli
oldukları günler için ücretli
izin verilir. Teorik eğitimin işyerinde yapılması halinde çıraklar
teorik eğitimin yapıldığı gün
ücretli izinli sayılır.
Madde 5- Çırağa her yıl teorik
eğitim yapıldığı zamanlar dışında bir ay ücretli izin
verilir. Ayrıca mazereti kabul
edilen çırak öğrencilere merkez müdürlüğünün görüşü
alınarak bir ay ücretsiz izin
verilir. Doğal afetler, Olağanüstü durumlar, anne, baba veya
kardeşinin ölümü nedeniyle
eğitime devam edemeyenler bu sürelerde özürlü izinli
sayılırlar.
Madde 6- Bu sözleşmenin 13 üncü
ve 14 üncü maddeleri hükümlerine göre
sözleşmenin feshi halinde 15
inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde çırak
öğrenciye haftada bir gün
ücretli izin verilir. Çırak isterse bu iznini toplu olarak
kullanılabilir.
Madde 7- Çırak öğrenciye
sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yaşına
uygun asgari ücretin % 30’undan
az olmamak üzere ücret ödenir. 3308 sayılı Mesleki
Eğitim Kanununun 25 inci
maddesine göre ödenecek ücretler her türlü vergiden muaftır.
TARAFLARIN GÖREV VE
SORUMLULUKLARI
Madde 8- İşyeri sahibi veya
vekilinin çırağa karşı görev ve sorumlulukları
a- Çırağın millî, ahlâkî, insanî
ve manevî değerlerinin geliştirilmesine yardımcı
olmak
b- Çırağı mesleği ile ilgili
işlerde çalıştırmak, mesleği ile ilgili pratik eğitim
programın eksiksiz uygulayarak
kalfalık sınavlarına hazırlamak ve eğitim sonunda
açılacak ilk kalfalık sınavına
girmesi ve pratik sınav için gerekli ortamı ve malzemeyi
sağlamak.
c- Çırağın pratik eğitiminden
sorumlu usta öğretici görevlendirmek.
d- Çırağın aylık
devam-devamsızlık durumunu, takip eden ayın 10‘ una kadar ilgili
Mesleki Eğitim Merkezî
Müdürlüğüne bildirmek.
Madde 9- Çırağın işyeri sahibi
veya temsilcisine karşı olan görev ve sorumlulukları.
a- Mesleğini pratik eğitim
programına göre olanca dikkat ve çaba ile öğrenmeye ve
kalfa olmaya çalışmak.
b- İşyerindeki pratik ve eğitim
merkezindeki teorik eğitime düzenli olarak devam
etmek ve deneme sınavları ile
teorik eğitimin sonundaki ilk kalfalık sınavına girmek.
c- İşyerine ait makine, araç ve
gereci korumak, işyerine ait ticari, mesleki sır ve
özellikleri başkalarına
aktarmamak.
d- Merkez ve işyerinde disiplin
hükümlerine uymak. Siyasi ve sendikal etkinliklere
katılmamak.
SÖZLEŞMENİN FESHİ
Deneme Döneminde Fesih
Madde 10- Sözleşmenin yürürlüğe
girdiği tarihinden itibaren deneme dönemi içinde
taraflar bu sözleşmeyi
bildirimsiz olarak feshedebilirler. Ancak, feshin 10 gün içinde
merkez müdürlüğüne yazılı olarak
bildirmesi zorunludur.
Karşılıklı Anlaşarak Fesih
Madde 11- Taraflar Karşılıklı
Anlaşmak Suretiyle Bu Sözleşmeyi Feshedebilirler.
Ancak, Müşterek Kararın Fesih
Tarihinden İtibaren 3 (Üç) İş Günü İçinde İlgili Merkez
Müdürlüğüne Yazılı Olarak
Bildirmesi Zorunludur.
Süre Bitiminde Fesih
Madde 12- Bu sözleşme çırağın
teorik ve pratik eğitim süresinin
tamamlanmasından sonra gireceği
ilk kalfalık sınavı sonunda meslekî pratik uygulama
sınavında başarılı olması
halinde fesih olur. Ancak, ilk sınav hakkında başarılı
olmayanların sözleşmeleri bir
sonraki sınav dönemi sonuna kadar uzatılmış sayılır. Bu
sınav döneminde başarılı olup
olmadıklarına bakılmaksızın sözleşme fesih edilir.
Tek Taraflı Önceden Bildirmek
Suretiyle Fesih
Madde 13- Çırağın velisi, vasisi
veya reşit ise kendisi aşağıda belirtilen durumlarda
bu sözleşmeyi önceden bildirmek
şartıyla bozabilir.
a- Çırağın zorunlu sebepler
nedeniyle ikametgahının veya işyerinin gidiş gelişini
engelleyecek veya zorlaştıracak
şekilde uzak bir yere taşınması, ulaşımın çırak
öğrenciye ağır bir yük
getirmesi.
b- Çırağın uzun süre mesleği ile
ilgili olmayan işlerde çalıştırılması veya işyerindeki
makine araç ve gerecin mesleğini
öğrenmesini engelleyecek şekilde azalması.
Madde 14- İşveren veya vekili
aşağıdaki belirtilen durumlarda bu sözleşmeyi
önceden bildirmek şartıyla
bozabilir.
a- Çırağın bir öğretim döneminde
yönetmelikte belirtilen sürenin yarısı kadar teorik
eğitime mazeretsiz olarak
devamsızlık yapması.
b- Çırak öğrencinin bir yılda
aralıklı olarak 5 (beş) aralıksız olarak 3 (üç) gün
mazeretsiz olarak işine
gitmemesi.
c- Çırağın kendi hatası
sebebiyle işyerine verdiği zararın 3 aylık ücretinin tutarından
fazla olması.
Madde 15- 13. ve 14. madde
hükmüne göre kullanılacak fesih hakkının olayın
meydana gelmesinden itibaren en
geç 1 ay içinde kullanılması gerekir. Bu madde
hükümleri gereği yapılacak
feshin karşı taraf ile Merkez Müdürlüğüne 3 gün içerisinde
bildirilmesi zorunludur.
Buna göre, merkez müdürlüğüne
bildirimin yapılmasından itibaren; işyerinde 6
aydan az çalışmış çıraklar için
2 hafta, 6 aydan 1,5 yıla kadar çalışanlar için 4 hafta, 1,5
yıldan 3 yıla kadar çalışmış
olanlar için 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmış olanlar için 8 hafta
sonra sözleşme fesih edilmiş
olur.
Bildirim şartlarına uymayan
taraf yukarıda yazılı sürelere ilişkin ücret tutarında
tazminat ödemek zorundadır.
Bildirimsiz Fesih
Madde 16- Çırağın velisi/vasisi
veya reşit ise kendisi aşağıda belirtilen durumlarda
bu sözleşmeyi bildirimsiz fesih
edebilirler.
a- Çırağın hastalık ve diğer
sebeplerle sanatını öğrenmesini engelleyici bir halin
meydana gelmesi.
b- Çırağın, yaptığı işin onun
sağlığı veya ahlaki gelişimi açısından sakıncalı
olduğunun sonradan anlaşılması.
c- Çırağın usta öğreticisinin
işten ayrılması veya iki aydan fazla süren hastalığı
nedeniyle işyerinden uzak
kalması veya yüz kızartıcı bir suçtan hüküm giymesi
nedeniyle pratik eğitim
sorumluluğunun başka bir usta öğreticiye verilmemesi.
d- İşveren veya vekilinin çırağa
karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmemesi
veya ona kötü davranması.
e- İşyeri sahibi gerçek kişi ise
ölümü, tüzel kişi ise dağılması, iflası veya herhangi bir
sebeple işyerinin iki aydan
fazla süre ile faaliyetini tatil etmesi.
Madde 17- İşveren veya vekili
aşağıda belirtilen durumlarda bu sözleşmeyi
bildirimsiz fesih edebilir.
a- Çırağın, işyeri sahibi,
temsilcisi, usta öğreticisi veya bunların aile üyelerinden
birinin şeref ve haysiyetine
dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması.
b- Çırağın bir yılda aralıklı 10
veya aralıksız 5 gün mazeretsiz olarak iş yerine
gelmemesi.
c- Çırağın aralıksız iki ay veya
daha fazla devamsızlığına sebep olan yahut
işyerinde çalışanların sağlığı
bakımından tehlike arz eden bir hastalığa yakalanması.
d- Çırağın işverene karşı
sorumluluğunu yerine getirmemesi.
e- Çırağın işveren veya
vekillerinin veya ustaların koyduğu iş düzenini bozucu
hareketlerde ısrar etmesi
Madde 18- 16. ve 17. madde
hükümlerine göre alınacak fesih kararı sebepleri ile
birlikte karşı tarafa ve merkez
müdürlüğüne üç gün içinde bildirilir.
Merkez Müdürlüğünce Fesih
Madde 19- Aşağıda belirtilen
durumlarda merkez müdürü bu sözleşmeyi fesheder
durumu taraflara yazılı olarak
bildirilir.
a- Çırağın teorik eğitime olan
devamsızlığının bir dönemde yönetmelikle belirlenen
üst sınırı geçmesi
b- Çırağın bir yılda işyerine
aralıklı 15 aralıksız 5 iş günü mazeretsiz olarak devam
etmediğinin anlaşılması
c- Çırağın sözleşmede belirtilen
işyerinden farklı bir işyerinde çalıştığının tespit
edilmesi
d- Çırağın çalıştığı işyerinde
usta öğreticisinin bulunmaması veya işyerinde
mesleğin öğrenilmesi için
gerekli makine, araç ve gereçlerin yetersiz olması.
e- Çırağın işlediği disiplin
suçu sebebiyle aldığı ceza sonucu, ilgili merkez
müdürlüğüne devam ettirilmesine
imkan kalmaması.
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 20- Bu sözleşme 3308
sayılı Meslekî Eğitim Kanunu ve bu Kanuna göre
çıkarılan yönetmelik hükümlerini
de kapsar.
Madde 21- Çalışma şartları ile
çırağa sağlanacak özel hükümler ve sosyal ödemeler
aşağıda belirtilmiştir.
Çalışma Saatleri
İşe Başlama Saati :
.............................
Yemek-Dinlenme Saati :
.............................
İş Bitiş Saati :
.............................
Ara Dinlenme Saatleri :
.............................
Not : 4857 sayılı İş Kanununun
ilgili maddelerinde belirtilen hususlar dikkate
alınacaktır.
Diğer İmkânlar
Yemek :
..............................................................................................................
Giyecek :
...................................................................................................................
....................................................................................................................
....................................................................................................................
YÜRÜRLÜLÜK
Madde 22- Taraflarca imzalanan
bu sözleşme ...../...../........ tarihinde yürürlüğe girer.
Taraflar yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bu sözleşmenin hükümlerine uymak
zorundadırlar.
Bu sözleşme .... /...../
........ tarihinde, çırak adayıı .........................., velisi/ vasisi
..................................................ve
işyeri sahibi/ vekili ....................... arasında yapılmıştır.
Çırak Adayı Veli/Vasisi İşyeri
Sahibi/ Vekili
Adı Soyadı Adı Soyadı Adı Soyadı
İmza İmza İmza-Kaşesi
Bu sözleşmede adı geçen çırak
adayı ..........................................................
oda/birliğinde
.......................numarasıyla kaydı yapılmıştır.
..../..../ ......
Oda/Birlik Başkanı
İmza ve Kaşe
Bu sözleşmede adı geçen çırak
öğrenci .............................................................
Merkezine ................
numarayla kaydedilmiştir. Yürürlülük tarihinden itibaren çırak
öğrenci 3308 sayılı Mesleki
Eğitim Kanununun sağladığı haklardan faydalanır.
....../...../ ........
Merkez Müdürü
İmza ve Mühür
Sözleşmenin ...../...../
........ tarihinde Sözleşmenin ...../....../ ....... tarihinde
Yürürlükte olduğu tasdik olunur.
Yürürlükte olduğu tasdik olunur.
Merkez Müdürü Merkez Müdürü
İmza ve Mühür İmza ve Mühür
Sözleşmenin ...../...../
........ tarihinde Sözleşmenin ...../....../ ....... tarihinde
Yürürlükte olduğu tasdik olunur.
Yürürlükte olduğu tasdik olunur.
Merkez Müdürü Merkez Müdürü
(Mayıs 2004-2560 Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi
491)